اختلال های یادگیری از نظریه تا عمل – کاکاوند

معرفی کتاب اختلال های یادگیری از نظریه تا عمل

کتاب اختلال‌ های یادگیری از نظریه تا عمل اثر علیرضا کاکاوند و حسن احدی از انتشارات ارسباران، به بررسی وضعیت بزرگ‌ترین گروه از کودکان استثنایی در مدارس یعنی کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری اختصاص دارد. با در نظر گرفتن شیوع نسبتاً بالای این اختلال در میان دانش‌آموزان دورهٔ دبستان که رقمی بین ده تا پانزده درصد را شامل می‌شود، کمک به معلمان و خانواده‌ها برای مقابله با این مشکل از اهمیت زیادی برخوردار است.

نکتهٔ نگران‌کننده این است که بخش قابل توجهی از معلمان دانش کافی برای برخورد مناسب با دانش‌آموزان دچار اختلالات یادگیری را ندارند. از این رو آشنایی با شیوه‌ها و برنامه‌های آموزشی و جبرانی که بتواند نیازهای ویژهٔ این دانش‌آموزان را پاسخ دهد، ضرورتی انکارناپذیر است. به‌روز بودن مطالب این کتاب باعث شده تا در میان منابع مورد استفادهٔ فعالان حوزهٔ آموزش جایگاه معتبری پیدا کند.

نویسندگان کتاب، محتوا را در چهار بخش سازمان‌دهی کرده‌اند. در بخش نخست، حوزهٔ اختلال‌های یادگیری و دامنهٔ آن معرفی می‌شود. بخش دوم به بررسی این اختلالات از دریچهٔ نظریه‌های گوناگون می‌پردازد. در بخش سوم رویکردهای درمانی متعددی که برای این دسته از کودکان کاربرد دارند، تشریح شده‌اند و سرانجام در بخش پایانی، پیشنهادهایی کاربردی برای والدین و معلمان ارائه می‌شود تا بتوانند در بهبود شرایط کودکان و دانش‌آموزان مؤثر واقع شوند.

از ویژگی‌های قابل توجه کتاب اختلال های یادگیری از نظریه تا عمل کاکاوند می‌توان به وجود بخشی با عنوان خودآزمایی در پایان هر فصل اشاره کرد که به خواننده کمک می‌کند میزان یادگیری خود را بسنجد و درک عمیق‌تری از مطالب پیدا کند. همچنین بهره‌گیری از جداول متنوع در سراسر کتاب، فهم مخاطب از موضوعات مطرح‌شده را تسهیل می‌کند.

کتاب مرتبط : اختلال یادگیری خواندن بهروز کریمی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این اثر با هدف پوشش دو واحد درسی اختلال‌های یادگیری در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشتهٔ روانشناسی تألیف شده است. خرید کتاب اختلال‌ های یادگیری از نظریه تا عمل از انتشارات ارسباران، به دانشجویان رشتۀ روانشناسی و کودکان استثنایی، درمانگران حوزهٔ کودک، روانشناسان مدارس، معلمان و سایر فعالان عرصهٔ تعلیم و تربیت توصیه می‌شود.

علاوه بر این، والدینی که نسبت به سلامت روان فرزندان خود احساس مسئولیت می‌کنند نیز از جمله مخاطبان این اثر به‌شمار می‌روند. در صورتی که این کتاب را تهیه و مطالعه کردید، خوشحال می‌شویم دیدگاه‌ها و تجربهٔ خود را از همین صفحه با ما در میان بگذارید.

توضیحات تکمیلی

دکتر علیرضا کاکاوند نام آشنایی در زمینۀ کودکان استثنایی است که آثار تألیفی و ترجمه‌ شدۀ متعددی از او در این زمینه وجود دارد. او که تحصیلات کارشناسی و کارشناسی‌ارشد خود را در زمینۀ کودکان استثنایی به انجام رسانده است، با داشتن اشراف علمی کامل در این حوزه و دانش تجربی خود به‌عنوان یک درمانگر توانسته آثار کاربردی و مهم زیادی از خود به جای بگذارد.

دکتر حسن احدی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی و هیات تحریریه در فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی و هیات تحریریه در فصلنامه اندازه گیری تربیتی و هیات تحریریه در فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی و 3 ژورنال دیگر و دارای 45 مقاله کنفرانسی و 239 مقاله ژورنالی در مجلات داخل کشور هستند. همکاری این دو شخص در تألیف کتاب اختلال های یادگیری با توجه به رزومه پربار آنها باعث شده کتاب تکیه گاه علمی و عملی محکمی داشته باشد.

بریدۀ کتاب

تا سال های اخیر، آموزش وپرورش استثنایی، فقط کودکانی را شامل می‌شد که مشکلات آنها در یادگیری به عللی نظیر نقایص بینایی یا شنوایی، عقب‌ماندگی ذهنی، معلولیت‌های کلامی یا زبانی، اختلال‌های شدید هیجانی، فلج یا سایر مشکلات ناشی از فقدان سلامت جسمی مربوط می‌شد. مؤسسات، مدارس استثنایی و کلاس‌های ویژه برای آموزش و پرورش این دسته از کودکان که دارای معلولیت آشکار بودند، سازمان‌دهی می‌شد.

هرمنطقه قوانین و قواعد خاصی برای برای تشخیص و طبقه‌بندی این کودکان در نظر می‌گرفت و مدارس، مجموعه‌ای از برنامه‌های درسی را برای آموزش و پرورش جداگانۀ این گروههای متفاوت در نظر می‌گرفت و اجرا می‌کرد. کودکانی که در مدارس چیزی یاد نمی‌گرفتند و ناشنوا، نابینا یا عقب‌ماندۀ ذهنی نبودند هیچ نوع خدمات ویژه‌ای دریافت نمی‌کردند زیرا هیچ برنامه‌ای برای آنها تدوین نشده بود.

فهرست کتاب اختلال های یادگیری از نظریه تا عمل

• فصل اول ناتوانی‌های یادگیری

مقدمه

ویژگی‌های کودکان ناتوان در یادگیری

مشکلات پیشرفت تحصیلی

اشکال در زبان گفتار

مشکلات ادراکی، ادراکی – حرکتی و هماهنگی کلی

اختلال توجه و بیش فعالی

مشکلات حافظه شناخت و فراشناخت

مشکلات هیجانی – اجتماعی

مشکلات انگیزشی

سبب‌شناسی

عوامل ارگانیکی و بیولوژیکی

عوامل ژنتیکی

عوامل محیطی

انواع ناتوانی‌های یادگیری

اختلال در ریاضیات

آشفتگی در روابط فضایی

حس ضعیف در مورد تصویر بدنی

مشکل در توانایی ادراکی – بینایی و حرکتی – بینایی

ضعف در مفاهیمی چون زمان و جهت‌گیری

مشکل در حافظه

اضطراب ریاضی

اختلال خواندن

اختلال در بیان نوشتاری

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل دوم: معرفی ناتوانی یادگیری

کودک ناتوان در یادگیری

ماهیت بین فرهنگی ناتوانی‌های یادگیری

شیوع ناتوانی‌های یادگیری

تفاوت‌های جنسی

تعریف ناتوانی‌های یادگیری

مقایسه ناتوانی‌های یادگیری با ناتوانی‌های دیگر

عوامل مؤثر بر خواندن

مسائل مربوط به کودک

مسائل ناشی از خانواده

روش‌های تعیین انحراف نمره از سطح پایه

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل سوم: نظریه‌های رشدی و رسشی ناتوانی‌های یادگیری

رویکردهای نظری بر ناتوانی‌های یادگیری

نظریه‌های مبتنی بر روانشناسی رشد و رسش درباره ناتوانی‌های یادگیری

نقص رسشی

مراحل رشد از دیدگاه پیاژه

کاربردهای نظریه پیاژه در آموزش و یادگیری

دلالت‌های نظریه‌های رشدی بر ناتوانی‌های یادگیری

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل چهارم: نظریه‌های رفتاری ناتوانی‌های یادگیری

روانشناسی رفتاری و آموزش مستقیم

واحد رفتاری

آموزش مستقیم

تحلیل رفتاری

مراحل یادگیری

دلالت‌های نظریه رفتاری بر ناتوانی‌های یادگیری

خلاصه فصل خودآزمایی فصل

• فصل پنجم: نظریه‌های شناختی ناتوانی‌های یادگیری

روانشناسی شناختی و یادگیری

اختلال‌های پردازش روان‌شناختی

مدل پردازش اطلاعات یادگیری

محرک درون داد تا ثبت حسی

حافظه کوتاه‌مدت یا فعال

نکات قابل‌ملاحظه در آموزش

حافظه دراز مدت و بازیابی ملاحظات آموزشی

کنترل اجرایی

نظریه‌های یادگیری شناختی

دلالت‌های روانشناسی شناختی در مورد ناتوانی‌های یادگیری

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل ششم: چشم‌انداز زیستی بر ناتوانی‌های یادگیری

جنبه‌های پزشکی ناتوانی‌های یادگیری

ارزش اطلاعات پزشکی برای معلمان

علوم عصبی و مطالعه مغز

مغز: ساختار و کارکردهای آن‌ها

پژوهش‌های جدید درباره مغز

ناتوانی‌های یادگیری ژنتیک

روانشناسی عصب‌شناختی

بررسی‌های عصب‌شناختی

ارزشیابی عصب‌شناختی متعارف

بررسی علائم عصب‌شناختی ظریف

اختلال نقص توجه

درمان‌های پزشکی

درمان دارویی تغذيه

کنترل رژیم غذایی

حذف مکمل‌های غذایی

کنترل سطح خون

درمان با مقادیر بالای ویتامین

درمان آلرژی یا حساسیت‌ها

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل هفتم: فنون شناختی در درمان ناتوانی‌های یادگیری

مقدمه

روش‌های مدل‌سازی

مدل‌سازی پیشایندی

مدل‌سازی وابسته به خطا

مدل‌سازی بخشی

اصلاح رفتاری – شناختی

بازآموزی اسنادی

خود پرسشی

خودآموزی

خود بازبینی

مدل حل مسئله

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل هشتم: فنون رفتاری در درمان ناتوانی‌های یادگیری

مقدمه

مدیریت رفتار

واحد رفتاری

نظریه تقویت

هزینه پاسخ

محروم کردن از تقویت

تقویت افتراقی رفتارهای دیگر

تقویت افتراقی رفتار مغایر

روش شکل‌دهی رفتار

قرارداد وابستگی

اقتصاد ژتونی

روش‌های آموزش زنجیره محرک – پاسخ

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل نهم: راهبردهای کفایت اجتماعی و افزایش عزت‌نفس

مقدمه

راهبردهای رشد کفایت اجتماعی

رسش اجتماعی

آموزش مهارت‌های اجتماعی

رشد خود پنداره

روش‌های افزایش خویشتن‌داری

روش‌های تقویت عزت‌نفس در کودکان و نوجوانان

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

• فصل دهم: راهکارهای عملی در درمان مشکلات تحصیلی

مقدمه

تکالیف مدرسه‌اش را با بی‌دقتی انجام می‌دهد

خیال‌بافی

در مواقع امتحان مضطرب و وحشت‌زده می‌شود

نمی‌تواند از دستورالعمل‌ها پیروی کند

نمی‌خواهد به مدرسه برود

تکالیفش را انجام نمی‌دهد و درس نمی‌خواند

مشکلات میان معلم و دانش‌آموز

راهبردهای خاص معلمان

در تمام کردن تکالیف مدرسه‌اش مشکل دارد

نمی‌پرسد و به سؤال‌ها پاسخ نمی‌دهد

کودک تمام‌وقت خود را صرف انجام تکالیف درسی‌اش می‌کند

رهنمودهای اصلاحی لرنر

خلاصه فصل

خودآزمایی فصل

منابع و مآخذ