تظاهرات روان شناختی بیماری های جسمانی – جیمز موریسون

معرفی کتاب تظاهرات روانشناختی بیماری های جسمانی

کتاب تظاهرات روان شناختی بیماریهای جسمانی با عنوان اصلی When Psychological Problems Mask Medical Disorders: A Guide for Psychotherapists به موضوع شایع بی‌قراری، افسردگی‌ بی‌دلیل، یا تغییرات خلق‌وخو در زمان شروع بیماری‌های جسمی می‌پردازد. زمانی‌که هیچ‌کس، حتی خود بیمار، نمی‌تواند ریشۀ این احوالات خود را توضیح دهد. اثری از جیمز موریسون با موضوع بررسی نقطه‌ای میان طب و روان‌درمانی، جایی که یک تشخیص عجولانه می‌تواند مسیر درمان بیمار را برای ماه‌ها، حتی سال‌ها، به بیراهه ببرد.

موریسون در این اثر تلاش کرده است نشان دهد که هر علامت روانشناختی الزاماً ریشه در یک اختلال روانپزشکی ندارد و گاهی منشأ افسردگی، اضطراب، روان‌پریشی، اختلال شناختی یا تغییرات رفتاری را باید در یک بیماری جسمانی جست‌وجو کرد. همین دیدگاه نویسنده خواننده را وادار می‌کند که همواره احتمال وجود یک بیماری جسمی را نیز در زمان تغییرات خلق و خو در نظر بگیرد.

نگاه میان‌رشته‌ای کتاب، به خواننده هشدار می‌دهد که در چارچوب تخصص خود، محدود شده و یادآوری می‌کند که بدن و ذهن، دو مسیر جداگانه نیستند؛ بلکه پیوسته بر یکدیگر اثر می‌گذارند. همین نگرش باعث می‌شود کتاب صرفاً مجموعه‌ای از اطلاعات پزشکی نباشد، بلکه ذهنیت تشخیصی خواننده را نیز دگرگون کند.

نویسنده آگاهانه برخی موضوعات را از دایرۀ بحث کنار گذاشته است؛ از جمله بیماری‌هایی که صرفاً با استرس تشدید می‌شوند اما مستقیماً علایم روانشناختی ایجاد نمی‌کنند مانند آسم بدون عارضه یا مسائل جنسی ناشی از بیماری‌های دستگاه ادراری‌تناسلی.

با وجود گستردگی مباحث مربوط به داروها و سموم، به‌دلیل اهمیت آن‌ها در تشخیص افتراقی، بخشی از کتاب به این موضوع مهم اختصاص یافته است. همچنین موریسون کوشیده اصطلاحات تخصصی پزشکی را به زبان قابل فهم توضیح دهد تا کتاب برای طیف گسترده‌تری از مخاطبان قابل استفاده باشد.

🔹 ساختار کتاب تظاهرات روانشناختی بیماریهای جسمانی جیمز موریسون

ساختار این اثر، خواننده را از نظریه به عمل، و از عمل به مرجع سریع هدایت می‌کند:

• بخش نخست، چارچوبی عملی برای تشخیص افتراقی ارائه می‌دهد و به متخصص کمک می‌کند هنگام ارزیابی وضعیت روانی بیمار، احتمال منشأ جسمانی علایم را از یاد نبرد. نویسنده مباحث این بخش را بر پایۀ معاینۀ وضعیت روانی (MSE) سامان داده تا مطالب برای متخصصان سلامت روان کاربردی و قابل استفاده باشد.
• در بخش دوم، شانزده بیماری جسمانی که می‌توانند پیامدهای روانشناختی مهمی ایجاد کنند، با جزئیات بررسی می‌شوند. در کنار معرفی ویژگی‌های جسمانی هر بیماری، مهم‌ترین تظاهرات روانشناختی آن نیز توضیح داده شده تا خواننده بتواند ارتباط میان این دو حوزه را بهتر درک کند.
• بخش سوم نیز نقش یک مرجع سریع را ایفا می‌کند. علایم جسمانی و روانشناختی بیماری‌های مطرح‌شده در قالب جدول‌های مقایسه‌ای کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تا امکان مقایسۀ سریع اختلالات و مرور علایم شاخص فراهم شود. این شیوۀ دسته‌بندی، مراجعه به کتاب را در محیط‌های آموزشی و حتی هنگام بررسی پرونده‌های بالینی آسان‌تر می‌کند.

کتاب مرتبط: مشاوره توانبخشی در بیماری های جسمی و اختلالات روانی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

مخاطب اصلی این کتاب، روانپزشکان، روانشناسان، پزشکان عمومی، متخصصان پزشکی، دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی و تمامی افرادی هستند که در فرآیند ارزیابی و درمان بیماران نقش دارند. بااین‌حال ارزش کتاب تنها به جامعۀ درمان محدود نمی‌شود. هر پژوهشگری که به رابطۀ پیچیدۀ ذهن و بدن علاقه‌مند باشد نیز از مطالعۀ آن بهره خواهد برد.

امکان خرید کتاب تظاهرات روانشناختی بیماری های جسمانی ترجمه سهیلا حسینیان با تخفیف ویژه در نشر روان آموز وجود دارد. همچنین جهت خرید سایر کتاب های روان درمانی نیز می‌توانید به صفحۀ کتاب های مرجع در سایت  این مجموعه مراجعه کنید

توضیحات تکمیلی

جیمز موریسون (James R. Morrison)، روانپزشک آمریکایی، تحصیلات پزشکی و روانپزشکی خود را در دانشگاه واشنگتن در سنت‌لوئیس گذرانده و سال‌ها به‌عنوان استاد بالینی روانپزشکی در دانشگاه علوم بهداشتی اورگان فعالیت کرده است. او که آثار شناخته‌شده‌ای چون «DSM-5-TR به زبان ساده»، «تشخیص آسان‌تر» و «مصاحبۀ اول» را نیز در کارنامه دارد، به سبکی روشن، بی‌تکلف و گاه طنازانه در نگارش متون بالینی شهرت یافته؛ سبکی که منتقدان آن را «هدیه‌ای برای هر درمانگر» توصیف کرده‌اند

بریدۀ کتاب

ملیسا بلوکِ 42 ساله، درمانگر خود را نگران کرد. او تا 9 ماه قبل کاملاً سالم بود. به‌تدریج دچار اضطراب، تهوع و استفراغ دوره‌ای شد. کم‌کم از افسردگی شکایت کرد و به نظر می‌رسید به طور وسواسی، نگران سلامتی خود و خانواده‌اش است. درد شکمی، کاهش وزن و بی‌حالی خفیف باعث شد که چندین بار مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد. معاینۀ جسمی و آزمایش‌ها همه طبیعی بودند. بنابراین پزشکش او را برای روان‌درمانی ارجاع داد. در اولین قرار ملاقات او گریه می‌کرد و با نگرانی و حالتی عصبی در اتاق قدم می‌زد و از افسردگی و مشکل خواب شبانه شکایت می‌کرد.

بعد از 2 ماه روان‌درمانی و استفاده از داروی ضدافسردگی، هیچ بهبودی حاصل نشد. افسردگی ملیسا همچنان ادامه داشت و حقیقتاً با توجه به درد مداوم شکمی او بیش از حد به نظر نمی‌رسید. مشکلات خانوادگی اخیر – شوهرش به رابطه طولانی مدت خود با زنی که قبلاً مشاور املاک آنها بود اعتراف کرده بود – بیانگر وجود یک مؤلفۀ عاطفی برای علایم وی بود.

فهرست کتاب تظاهرات روان‌شناختی بیماری‌های جسمانی

مقدمه

تعاریف

استفاده از این کتاب

بخش ۱: بررسی علایم

ارزیابی

معاینۀ وضعیت روانی

ظاهر و رفتار

خلق (عاطفه)

گفتار

محتوای تفکر

هوشیاری و شناخت

بینش و قضاوت

تغییر شخصیت

اصول تشخیصی

بخش ۲: 66 بیماری

نارسایی غدۀ آدرنال

ایدز

ارتفاع‌زدگی

اسکلروز جانبی آمیوتروفیک ALS

افزایش آنتی‌دیورتیک هورمون (هورمون ضدادراری)

آبسۀ مغز

تومور مغز

سرطان

سندروم کارسینوئید

آریتمی قلبی

بیماری سلیاک

بیماری انسدادی مزمن ریه

نارسایی احتقانی قلب

کریپتوکوکوزیس

سندروم کوشینگ

دیابت ملیتوس

صرع

فیبرومیالژی

مسمومیت با فلز سنگین

آنسفالیت هرپسی

هموسیستینوری

بیماری هانتینگتون

پرکاری پاراتیرویید

آنسفالوپاتی هایپرتنسیو

پرکاری تیرویید

کم‌کاری پاراتیرویید

کم‌کاری تیرویید

نارسایی کلیه

سندروم کلاین‌فلتر

نارسایی کبد

سندروم منیر

یائسگی

لوکودیستروفی متاکروماتیک

میگرن

پرولاپس دریچۀ میترال

مالتیپل اسکلروزیس

میاستنی گراویس

اختلالات نوروکوتانئوس (عصبی–پوستی)

هیدروسفالی با فشار طبیعی

انگل زیستی

بیماری پارکینسون

بیماری پلاگر

کم‌خونی پرنیشیوز (بدخیم)

فئوکروموسایتوما

ذات‌الریه (پنومونی)

سندروم تخمدان پلی‌کیستیک

پورفیری

دلیریوم بعد از عمل جراحی

سندروم پیش از قاعدگی

بیماری پریون

فلج فوق‌هسته‌ای پیشرونده

سوءتغذیه پروتئین–انرژی

ترومبوآمبولی ریوی

آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی)

نقص حسی

بیماری سلول داسی (کم‌خونی داسی‌شکل)

آپنۀ خواب

سکته مغزی (حوادث عروق مغزی)

مسمومیت و ترک مواد

سیفلیس

عفونت سیستمیک

لوپوس اریتماتوز سیستمیک

کمبود تیامین (ویتامین B1)

آسیب مغزی تروماتیک (ضربه‌ای)

بیماری ویلسون

بخش 3: خلاصۀ علائم