طرحواره درمانی جفری یانگ – جلد اول

معرفی کتاب طرحواره درمانی؛ راهنمای کاربردی برای متخصصین بالینی

درمان برخی از مشکلات روان‌شناختی، به‌ویژه اختلالات شخصیت و الگوهای مزمن و انعطاف‌ناپذیر رفتاری، با تکیه بر تکنیک‌های متداول شناخت‌درمانی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. گاهی بیماران با وجود برخورداری از بینش نسبت به مشکلات خود، همچنان در چرخه‌ای از روابط ناسالم، هیجان‌های دشوار و رفتارهای تکرارشونده گرفتار می‌مانند. در چنین شرایطی، درمانگر به رویکردی نیاز دارد که بتواند ریشه‌های عمیق این الگوها را بررسی کند و در کنار تغییر افکار و رفتارها، به تجربه‌های هیجانی و روابط بین‌فردی بیمار نیز توجه داشته باشد.

کتاب طرحواره درمانی جفری یانگ جلد اول اثری تخصصی برای آشنایی عمیق‌تر با این رویکرد یکپارچه و کاربرد آن در روان‌درمانی است که توسط حسن حمید پور ترجمه شده است. نویسندگان با بهره‌گیری از مبانی نظری، راهبردهای درمانی و مثال‌های بالینی، چارچوبی برای شناخت طرحواره‌های ناسازگار، بررسی سبک‌های مقابله‌ای و انتخاب مداخلات متناسب با نیازهای بیماران ارائه می‌کنند.

طرحواره‌درمانی رویکردی است که مؤلفه‌هایی از شناخت‌درمانی، رفتاردرمانی، روان‌پویشی، نظریه دلبستگی و گشتالت را در چارچوبی منسجم گرد هم می‌آورد. در این مدل، مشکلات روان‌شناختی تنها به افکار نادرست یا رفتارهای نامناسب محدود نمی‌شوند؛ بلکه تجربه‌های اولیه زندگی، نیازهای هیجانی برآورده‌نشده، الگوهای ارتباطی و شیوه‌های مقابله با موقعیت‌های دشوار نیز در شکل‌گیری و تداوم آن‌ها نقش دارند. به همین دلیل، درمان علاوه بر بررسی شناخت‌ها و رفتارها، بر تغییر هیجانی، تکنیک‌های تجربی و کیفیت رابطه درمانی نیز تأکید می‌کند.

یکی از نکات برجسته این رویکرد، توجه هم‌زمان به ساختارمندی درمان و انعطاف‌پذیری درمانگر است. درمانگر در این مدل، صرفاً مجری مجموعه‌ای ثابت از تکنیک‌ها نیست؛ بلکه باید متناسب با ویژگی‌های بیمار، طرحواره‌ها و سبک‌های مقابله‌ای او را بررسی کند و مداخلات مناسب را به کار گیرد. بازوالدینی حدومرزدار و رویاروسازی همدلانه نیز از مفاهیمی هستند که در این چارچوب، بر حفظ رابطه درمانی و توجه به نیازهای هیجانی بیمار تأکید می‌کنند.

از محورهای مهم این کتاب روانشناسی، شناخت طرحواره‌های ناسازگار اولیه و تأثیر آن‌ها بر زندگی فرد است. طرحواره‌ها الگوهایی عمیق و نسبتاً پایدارند که می‌توانند برداشت فرد از خود، دیگران و روابط را شکل دهند. این الگوها در کنار سبک‌های مقابله‌ای، ممکن است به تکرار رفتارهایی منجر شوند که به‌جای برآورده کردن نیازهای اساسی فرد، مشکلات او را تداوم می‌بخشند. کتاب نشان می‌دهد که چگونه می‌توان این الگوها را در فرآیند درمان شناسایی کرد و برای تغییر آن‌ها برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشت.

از دیگر مفاهیم مهم اثر، ذهنیت‌های طرحواره‌ای است؛ مفهومی که به درمانگر کمک می‌کند حالت‌های هیجانی، شناختی و رفتاری بیمار را در موقعیت‌های مختلف بهتر درک کند. این نگاه، به‌ویژه هنگام مواجهه با رفتارهای متناقض یا واکنش‌های شدید هیجانی، امکان صورت‌بندی دقیق‌تری از مشکلات بیمار فراهم می‌کند. نویسندگان همچنین بر بررسی سبک‌های مقابله‌ای، به‌خصوص اجتناب و جبران افراطی، تأکید دارند و تغییر این الگوها را بخشی مهم از مسیر درمان می‌دانند.

کتاب مرتبط: روش های خلاقانه در طرحواره درمانی جیلیان هیث

ساختار کتاب طرحواره درمانی یانگ ترجمه حمیدپور به‌گونه‌ای تنظیم شده است که خواننده از شناخت مدل نظری به سمت ارزیابی و اجرای مداخلات درمانی حرکت کند. در ادامه به معرفی هر فصل به تفکیک خواهیم پرداخت:

در فصل نخست، مدل طرحواره‌درمانی معرفی و با رویکردهای دیگر مقایسه می‌شود. فصل دوم به سنجش طرحواره‌ها و آموزش مفاهیم مرتبط به بیمار اختصاص دارد. در فصل‌های سوم، چهارم و پنجم، تکنیک‌های شناختی، تجربی و رفتاری بررسی می‌شوند و مثال‌های بالینی به روشن‌تر شدن کاربرد آن‌ها کمک می‌کنند. فصل ششم به رابطه درمانی می‌پردازد و موضوعاتی مانند تعارض نیازهای درمانگر و بیمار، تأثیر طرحواره‌های درمانگر بر فرآیند درمان و مواجهه با بحران‌های درمانی را مطرح می‌کند.

در فصل هفتم، ۱۸ طرحواره در قالب ویژگی‌های بالینی، اهداف درمان، راهبردهای مداخله و مشکلات احتمالی در فرآیند درمان بررسی می‌شوند. فصل هشتم بر تغییر ذهنیت‌های طرحواره‌ای تمرکز دارد و دو فصل پایانی به درمان اختلال شخصیت مرزی و اختلال شخصیت خودشیفته اختصاص یافته‌اند.

کتاب حاضر در مجموع، راهنمایی تخصصی برای درک پیوند میان تجربه‌های اولیه، الگوهای پایدار روان‌شناختی و مشکلات جاری بیماران است. مطالعه آن می‌تواند به درمانگران کمک کند صورت‌بندی دقیق‌تری از مشکلات بالینی داشته باشند و در انتخاب و اجرای مداخلات، نگاه جامع‌تری به ابعاد شناختی، هیجانی، رفتاری و بین‌فردی درمان پیدا کنند.

قیمت کتاب طرحواره درمانی جفری یانگ ترجمه حمیدپور با بیشترین تخفیف در نشر روان آموز درنظر گرفته شده است. درصورت تمایل می‌توانید این اثر و یا سایر کتاب های طرحواره درمانی را با پایین‌ترین قیمت از نشر روان آموز تهیه کنید. چنانچه این اثر ارزشمند و تخصصی را خریداری کردید، نظرات ارزشمند خود را با ما درمیان بگذارید.

ویژگی‌های کتاب طرحواره درمانی یانگ

خلاصۀ پایان هر فصل، تکالیف، تمرین‌ها و خودآزمایی‌ها، مطالعۀ کتاب را از دریافت اطلاعات فراتر می‌برند و فرصتی به خواننده برای مرور مفاهیم و سنجش میزان فهم می‌دهد و پانویس‌ها در روشن‌تر شدن اصطلاحات و مفاهیم نظری نقش دارند. دو پیوست شامل «پرسشنامۀ طرحوارۀ یانگ» و «پرسشنامۀ چندوجهی سرگذشت زندگی» نیز منابعی برای آشنایی با ابزارهای ارزیابی مرتبط با این رویکرد در اختیار خواننده قرار می‌دهند. مثال‌های بالینی نیز مفاهیم را از سطح تعریف‌های نظری فراتر می‌برند و به درک چگونگی استفاده از آن‌ها در موقعیت‌های درمانی کمک می‌کنند.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

نسخه اصلی انگلیسی این کتاب، یعنی Schema Therapy: A Practitioner’s Guide، توسط انتشارات تخصصی Guilford Press منتشر شده و ناشر آن را اثری برای آموزش متخصصان بالینی معرفی می‌کند. از همین رو این اثر بیش از همه برای متخصصان و دانشجویانی مناسب است که می‌خواهند مبانی نظری طرحواره‌درمانی را به‌صورت منظم بیاموزند و با کاربرد آن در موقعیت‌های بالینی آشنا شوند.

کتاب طرحواره درمانی جفری یانگ جلد اول به‌ویژه برای گروه‌های زیر مفید است:

• روانشناسان بالینی و روان‌درمانگران: برای آشنایی با مدل طرحواره‌درمانی، سنجش طرحواره‌ها، بررسی سبک‌های مقابله‌ای و استفاده از تکنیک‌های شناختی، تجربی و رفتاری.
• درمانگران فعال در حوزه اختلالات شخصیت: برای مطالعه رویکردهای درمانی مرتبط با اختلال شخصیت مرزی و خودشیفته و شناخت نقش ذهنیت‌های طرحواره‌ای در فرآیند درمان.
• دانشجویان تحصیلات تکمیلی روان‌شناسی و مشاوره: برای یادگیری یک چارچوب نظری منسجم و آشنایی با مفاهیم و ابزارهای مرتبط با ارزیابی و درمان.
• مدرسان و پژوهشگران حوزه روان‌درمانی: برای بررسی مبانی نظری طرحواره‌درمانی، مفاهیم کلیدی آن و زمینه‌های کاربرد بالینی این رویکرد.
• درمانگران شناختی‌رفتاری: برای آشنایی با رویکردی که مؤلفه‌های شناختی و رفتاری را با توجه به تجربه‌های هیجانی، دلبستگی و رابطه درمانی گسترش می‌دهد.

این کتاب به‌ویژه برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند از شناخت کلی طرحواره‌درمانی فراتر بروند و با روش‌های ارزیابی، منطق انتخاب مداخله و پیچیدگی‌های رابطه درمانی آشنا شوند. توجه به خودبازنگری درمانگر و تأثیر طرحواره‌ها و سبک‌های مقابله‌ای او بر رابطه با بیمار نیز این اثر را برای متخصصانی که به کیفیت و اثربخشی فرآیند درمان اهمیت می‌دهند، قابل توجه می‌کند.

خرید کتاب های روان درمانی با تخفیف ویژه

توضیحات تکمیلی

جفری یانگ (Jeffrey Young) از چهره‌های اصلی بنیان‌گذاری و توسعۀ طرحواره‌درمانی است. او این رویکرد را با هدف پرداختن به مشکلات مزمن و الگوهای روان‌شناختی پیچیده‌ای گسترش داد که در برخی بیماران، با روش‌های متداول شناخت‌درمانی به‌سادگی تغییر نمی‌کنند. یانگ در حوزۀ شناخت‌درمانی و طرحواره‌درمانی فعالیت آموزشی و پژوهشی داشته و در تربیت درمانگران این حوزه نقش ایفا کرده است. از آثار شناخته‌شده او می‌توان به «شناخت‌درمانی اختلالات شخصیت: رویکرد طرحواره‌محور» و کتاب خودیاری «زندگی خود را دوباره بیافرینید» اشاره کرد.

ژانت کلوسکو (Janet S. Klosko) روانشناس بالینی و از همکاران جفری یانگ در توسعه و آموزش طرحواره‌درمانی است. او در حوزۀ شناخت‌درمانی فعالیت داشته و در تألیف آثاری درباره درمان شناختی‌رفتاری و طرحواره‌درمانی مشارکت کرده است. کتاب «زندگی خود را دوباره بیافرینید» از آثار مشترک او و جفری یانگ است.

مارجوری ویشار (Marjorie E. Weishaar) استاد بالینی در حوزۀ روانپزشکی و علوم رفتاری دانشکده پزشکی دانشگاه براون بوده است. فعالیت آموزشی او شامل آموزش شناخت‌درمانی به دستیاران روان‌پزشکی و کارآموزان روان‌شناسی است. او همچنین در زمینه شناخت‌درمانی پژوهش و تألیف داشته و کتابی درباره زندگی شخصی و علمی آرون تی. بک، از بنیان‌گذاران شناخت‌درمانی، نوشته است.

دکتر حسن حمیدپور؛ عضو پیشین هیأت علمی جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم به همراه دکتر زهرا اندوز ترجمۀ فارسی این اثر برعهده گرفتند. در ترجمۀ کتاب، انتقال دقیق مفاهیم تخصصی طرحواره‌درمانی و ارائه معادل‌های فارسی برای اصطلاحات این حوزه اهمیت ویژه‌ای دارد. پیوست‌های مربوط به پرسشنامه طرحواره یانگ و پرسشنامه چندوجهی سرگذشت زندگی نیز بخشی از محتوای کاربردی نسخه فارسی کتاب را تشکیل می‌دهند.

بریدۀ کتاب

اگرچه فرایند سنجش ساختارمند است ولی کلیشه‌ای نیست. درمانگر براساس داده‌های به دست آمده فرضیاتی را تدوین می‌کند و این فرضیات را با اطلاعات بیشتری که در حین فرایند سنجش به دست می‌آورد تطبیق می‌دهد. فرایند سنجش با ارزیابی الگوهای زندگی، طرحواره‌ها ، سبک‌های مقابله‌ای و خلق و خو آغاز شده و سپس با استفاده از روش‌های سنجش به تدریج در قالب مفهوم‌سازی مشکل کامل می‌شود.

فهرست کتاب طرحواره درمانی جفری یانگ جلد اول

فصل اول: طرحواره‌درمانی: مدل مفهومی

فصل دوم: سنجش و آموزش طرحواره

فصل سوم: راهبردهای شناختی

فصل چهارم: راهبردهای تجربی

فصل پنجم: الگوشکنی رفتاری

فصل ششم: رابطه درمانی

فصل هفتم: توصیف دقیق راهبردهای طرحواره‌درمانی