مبانی و اصول مدیریت رویکرد اسلامی – دکتر علی نقی امیری

معرفی کتاب مبانی و اصول مدیریت رویکرد اسلامی

نام مبانی و اصول مدیریت رویکرد اسلامی از همان ابتدا تصویری روشن از محتوای کتاب ترسیم می‌کند؛ اثری که دکتر علی‌نقی امیری در آن تلاش کرده است رابطۀ میان دانش مدیریت و آموزه‌های اسلامی را از سطح شعار و کلی‌گویی فراتر ببرد و به یک چارچوب علمی، منسجم و آموزشی تبدیل کند. این کتاب که به همت انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده، تنها به معرفی مفاهیم مدیریت اسلامی بسنده نمی‌کند، بلکه می‌کوشد بنیان‌های فکری، اصول رفتاری و وظایف اجرایی مدیریت را در پرتو منابع اسلامی واکاوی کند.

یکی از جذاب‌ترین نکات کتاب مبانی و اصول مدیریت علی نقی امیری آن است که ایشان نشان می‌دهد که بسیاری از موضوعاتی که امروزه در نظریه‌های نوین مدیریت و رهبری مورد توجه قرار گرفته‌اند، در متون اسلامی قرن‌ها پیش مطرح شده‌اند. همین رویکرد سبب شده کتاب صرفاً یک اثر آموزشی دانشگاهی نباشد و به اثری تأمل‌برانگیز برای علاقه‌مندان مدیریت تبدیل شود.

از دیگر نکات قابل توجه کتاب، تأکید بر این موضوع است که اصول مدیریتی در خلأ شکل نمی‌گیرند. هر اصل مدیریتی ریشه در نوعی نگرش به جهان، انسان و ارزش‌ها دارد. به همین دلیل، نویسنده پیش از پرداختن به برنامه‌ریزی، رهبری یا کنترل، ابتدا سراغ مبانی نظری می‌رود و از خواننده می‌خواهد به لایه‌های عمیق‌تر مدیریت بیندیشد.

ساختار این کتاب روانشناسی صنعتی و سازمانی، در سه بخش و هشت فصل چیده شده و هر بخش، گامی منطقی به سوی بخش بعد برمی‌دارد.

بخش نخست با عنوان «مبانی»، در سه فصل ابتدایی، زمینه‌های فکری و معرفت‌شناختی مدیریت اسلامی را بررسی می‌کند؛ از دلایل گرایش به مطالعۀ مدیریت بر پایۀ آموزه‌های دینی در سطح ملی و بین‌المللی، تا تحلیل ابعاد هستی‌شناسی، ارزش‌شناسی، انسان‌شناسی و روش‌شناسی در چارچوب‌های فکری سنتی، مدرن و پست‌مدرن. در ادامۀ همین بخش، دکتر امیری به وجوه اشتراک و افتراق مبانی، اصول و وظایف در مدیریت موجود می‌پردازد و الگوی مدیریت اسلامی را بر پایۀ این تحلیل تبیین می‌کند.

بخش دوم، با محور «اصول»، در فصل‌های چهارم و پنجم شکل می‌گیرد. در این بخش مفهوم‌شناسی مدیریت، نسبت آن با مبانی و وظایف، و جایگاه اصول در علوم رفتاری موشکافی می‌شود؛ سپس انواع اصول متناسب با صفات مدیران، با نگاهی به ابعاد وجودی انسان و ویژگی‌های بینشی، دانشی و کنشی او، تشریح می‌شود.

بخش سوم و پایانی، با عنوان «وظایف»، در سه فصل ششم تا هشتم، کاربردی‌ترین لایۀ کتاب را می‌سازد و به مباحثی مانند برنامه‌ریزی، مدیریت زمان و تصمیم‌گیری در فصل ششم، سازمان‌دهی و رهبری در فصل هفتم و مدیریت منابع انسانی همراه با شیوه‌های کنترل و نظارت در فصل هشتم، همگی بر اساس آموزه‌های اسلامی پرداخته می‌شود.

در کنار محتوای علمی، شیوۀ تدوین کتاب نیز نقطۀ قوت مهمی به شمار می‌آید. آغاز هر بخش با مقدمه‌ای هدفمند، ارائۀ اهداف یادگیری در ابتدای فصل‌ها، طرح مباحث زمینه‌ساز پیش از ورود به مطالب اصلی و جمع‌بندی نکات کلیدی در پایان هر فصل، مسیر یادگیری را برای خواننده بسیار هموار کرده است. افزون بر این، وجود پانویس‌های توضیحی، واژه‌نامۀ انگلیسی، نمایۀ اصطلاحات تخصصی، فهرست آیات و منابع گسترده، ارزش پژوهشی اثر را دوچندان کرده است.

آنچه این اثر را از بسیاری از کتاب‌های مشابه متمایز می‌کند، تلاش برای استخراج اصول مدیریتی از متن آموزه‌های اسلامی و سپس پیوند دادن آن‌ها با مسائل واقعی سازمان و مدیریت است. خواننده در طول کتاب بارها با این احساس روبه‌رو می‌شود که مباحث مطرح‌شده صرفاً نظریه‌پردازی نیستند، بلکه قابلیت تبدیل شدن به راهنمای عمل را دارند.

امکان خرید کتاب مبانی و اصول مدیریت رویکرد اسلامی علی نقی امیری و همچنین سایر کتاب های روانشناسی با بیشترین تخفیف در نشر روان آموز وجود دارد. خواهشمندیم درصورت مطالعۀ این کتاب، نظرات ارزشمند خود را با ما درمیان بگذارید.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب بر اساس سرفصل درس تخصصی مبانی و اصول مدیریت از دیدگاه اسلام، در مقطع کارشناسی رشته‌های مختلف مدیریت، به سفارش شورای تحول و ارتقای علوم انسانی وابسته به وزارت علوم و به منزلۀ کتاب کمک درسی برای دروس تحلیل فلسفی مدیریت اسلامی در مقطع دکترا و ادارۀ امور عمومی از دیدگاه اسلام در مقطع ارشد گرایش‌های مدیریت نوشته شده است.

از همین رو این کتاب بیش از هر چیز برای دانشجویان مدیریت، پژوهشگران علوم انسانی، طلاب و علاقه‌مندان به حوزۀ مدیریت اسلامی مناسب خواهد بود. با این حال، دایرۀ مخاطبان آن محدود به محیط‌های دانشگاهی نیست. مدیرانی که در سازمان‌های دولتی، فرهنگی، آموزشی یا حتی بخش خصوصی فعالیت می‌کنند نیز می‌توانند از مباحث آن بهره‌مند شوند.

کتاب مرتبط: رویکرد دینی به مدیریت ابوالفضل گائینی

توضیحات تکمیلی

مهدی الوانی، از برجسته‌ترین چهره‌های مدیریت ایران، آن را مورد توجه و تحسین قرار داده است. این نکته نشان می‌دهد که کتاب توانسته میان فضای دانشگاهی مدیریت و مطالعات اسلامی ارتباطی جدی و قابل تأمل برقرار کند.

علی نقی امیری؛ نویسندۀ کتاب حاضر، از سال 76 تاکنون در دانشگاه تهران به تدریس دروس مدیریتی در مقاطع مختلف مانند مبانی و تئوری‌های مدیریت، اداره امور عمومی از دیدگاه اسلام، فلسفۀ مدیریت از دیدگاه اسلام، نقد و بررسی تئوری‌های سازمان مدیریت، فلسفه تئوری‌های مدیریت دولتی و تحقیق و پژوهش پرداخته است و در این مدت آثار علمی متعددی برجای گذاشته است.

همچنین نگارش ده‌ها مقالۀ علمی در مجلات معتبر داخلی و خارجی و همایش‌های ملی و بین‌المللی و راهنمایی و مشاورۀ ده‌ها رساله و پایان‌نامه از فعالیت‌های وی می‌باشد

بریدۀ کتاب

برخی اندیشمندان معنویت را مفهومی واسط در ورود دوبارۀ دین به تحقیقات مدیریت (بعد از ممانعت‌های دورۀ رنسانس) می‌دانند. به این معنا که دین‌محوری مسیحیت در دوران قرون وسطی، منجر به عکس‌العمل شدید بعد از رنسانس نسبت به این امر و مبارزۀ جدی علیه دین و دینداری و عقب راندن دین از صحنۀ جامعه و ادارۀ امور و منزوی‌کردن آن در قلوب افراد یا در گوشۀ کلیساها (به‌رغم نیاز فطری انسان‌ها به دین) شد، به‌گونه‌ای که هرگونه تحقیق علمی، مبتنی بر دین با عکس‌العمل محققان و اندیشمندان روبه‌رو شد و مقاومت مراکز علمی معتبر را هم برانگیخت.

بر این اساس دین در غرب و ادبیات مدیریت غربی،مدت‌ها، بروز و ظهور نداشت و هرگونه پژوهش دینی با مخالفت مراکز علمی معتبر مواجه می‌شد. به همین دلیل برای ورود به مباحث علمی، برخی اندیشمندان از معبری میانبر به نام «معنویت» استفاده کردند که مفهومی است عام‌تر از دین و به‌طور غیرمستقیم، راه ورود مباحث دینی به مباحث علمی و مدیریت را فراهم کرده است.

فهرست کتاب مبانی و اصول مدیریت رویکرد اسلامی

بخش اول: مدیریت اسلامی: مبانی

فصل 1: تحلیلی بر توسعۀ مطالعات علم و دین

فصل 2: مدیریت اسلامی: مبناشناسی

فصل 3: مدیریت اسلامی: ماهیت‌شناسی

بخش دوم: اصول

فصل 4: مدیریت اسلامی: نوع‌شناسی اصول

فصل 5: مدیریت اسلامی: صفات و اصول مرتبط

بخش سوم: مدیریت اسلامی: وظایف

فصل 6: برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، مدیریت زمان و اصول مرتبط

فصل 7: مدیریت اسلامی: سازماندهی، رهبری و اصول مرتبط

فصل 8: مدیریت منابع انسانی، کنترل و نظارت و اصول مرتبط