من عجیب و غریب نیستم اختلال پردازش حسی دارم – چینا تی لرد

معرفی کتاب من عجیب و غریب نیستم

کتاب من عجیب و غریب نیستم اختلال پردازش حسی دارم اثر چینا تی. لرد با ترجمه مهدیه سادات حسینی اثری متفاوت و دقیق در حوزۀ ادبیات کودک و نوجوان است که با نگاهی علمی اما زبانی صمیمی و قابل‌فهم، به یکی از کمتر شناخته‌شده‌ترین چالش‌های رشدی کودکان، اختلال یکپارچگی یا پردازش حسی می‌پردازد.

این کتاب در قالب یک روایت داستانی از زبان کودک، تلاش می‌کند تجربه‌ای زیسته از این اختلال را به تصویر بکشد؛ تجربه‌ای که هم برای خود کودک معنا‌ساز است و هم برای اطرافیانش روشنگر.

راوی داستان، کودکی است که جهان را متفاوت از دیگران تجربه می‌کند. صداها برایش گاهی بیش‌ازحد بلندند، لمس‌ها آزاردهنده‌اند، نورها گیج‌کننده‌اند و برخی محرک‌هایی که برای دیگران عادی‌اند، در او واکنش‌های شدید هیجانی یا جسمانی ایجاد می‌کنند.

کتاب من عجیب و غریب نیستم اختلال پردازش حسی دارم با شجاعت و صداقت، این تفاوت را نه به‌عنوان «عجیب‌بودن» یا «مشکل‌داربودن»، بلکه به‌عنوان شیوه‌ای متفاوت از پردازش اطلاعات حسی توضیح می‌دهد.

ساختار اثر کاملاً با مخاطب کودک هماهنگ شده است. در هر صفحه یک تصویر بزرگ و رنگی دیده می‌شود که به‌تنهایی نیز حامل معناست و زیر آن، متنی روشن قرار گرفته که روایت را پیش می‌برد.

این هماهنگی میان تصویر و متن، به کودک اجازه می‌دهد حتی بدون خواندن کامل جملات، با احساس و موقعیت شخصیت داستان ارتباط برقرار کند. تصاویر این کتاب به‌صورت رنگی چاپ شده‌اند.

زبان داستان ساده، روان و عاری از پیچیدگی‌های مفهومی است، اما در عین حال کودک را دست‌کم نمی‌گیرد. نویسنده به‌جای آن‌که توضیحی مستقیم و آموزشی ارائه دهد، اجازه می‌دهد کودک راوی از احساسات، ترس‌ها، سردرگمی‌ها و نیازهایش بگوید.

این انتخاب روایی باعث می‌شود کودک خواننده، خود را در آینۀ داستان ببیند و احساس کند تنها نیست. هم‌زمان، مخاطب بزرگ‌سال نیز به درکی عمیق‌تر از دنیای درونی کودکی با اختلال پردازش حسی می‌رسد.

یکی از نقاط قوت مهم کتاب، وجود بخش‌های تکمیلی ویژه والدین و بزرگ‌ترها در ادامه داستان است. در این صفحات، اطلاعات روشن، خلاصه و مبتنی بر دانش روانشناسی رشد و کاردرمانی ارائه می‌شود تا والدین، مربیان و مراقبان بتوانند آنچه در داستان خوانده‌اند را بهتر تحلیل کنند. این بخش‌ها کمک می‌کنند روایت کودکانه به آگاهی عملی تبدیل شود.

من عجیب و غریب نیستم، اختلال پردازش حسی دارم بیش از آن‌که صرفاً یک کتاب داستان باشد، ابزاری برای گفت‌وگو است؛ گفت‌وگویی میان کودک و والد و حتی میان کودک و خودش.

کتاب به کودک کمک می‌کند نامی برای تجربه‌های مبهمش پیدا کند و به بزرگ‌ترها یادآوری می‌کند که بسیاری از رفتارهایی که «لجبازی» یا «بی‌قراری» تلقی می‌شوند، ریشه در تفاوت‌های عصبی و حسی دارند. هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب من عجیب و غریب نیستم با تخفیف در روان آموز اقدام کنید.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

کودکان مبتلا به اختلال پردازش حسی: این کتاب به این کودکان کمک می‌کند خود را «عجیب» یا «غلط» نبینند و بفهمند آنچه تجربه می‌کنند نام دارد و قابل‌درک است.

کودکان بدون تشخیص رسمی، اما با حساسیت‌های حسی: کودکانی که نسبت به صدا، لمس، بو یا نور حساس‌اند، می‌توانند از طریق داستان، احساسات خود را بهتر بشناسند و بیان کنند.

والدین کودکان دارای تفاوت‌های حسی: بخش‌های ویژۀ بزرگ‌ترها، به والدین کمک می‌کند رفتارهای کودک را از زاویه‌ای علمی و همدلانه‌تر تفسیر کنند.

مربیان، معلمان و مراقبان کودک: کتاب من عجیب و غریب نیستم انتشارات ارجمند می‌تواند منبعی مناسب برای افزایش آگاهی در محیط‌های آموزشی و مهدکودک‌ها باشد و به بهبود تعامل با کودک کمک کند.

روانشناسان، کاردرمانگران و فعالان حوزۀ کودک: این اثر می‌تواند به‌عنوان ابزار کمکی در جلسات آموزشی یا درمانی برای توضیح اختلال پردازش حسی به کودک و خانواده استفاده شود.

کتاب مرتبط: پردازش های حسی در کودکان

توضیحات تکمیلی

کودکان دارای اختلال پردازش حسی ممکن است مشکلات تعادل و توازن داشته باشند که سبب اختلال در بازی کردن و تعامل با همسالانشان در زنگ تفریح یا سالن ورزش می‌شود. درواقع کودکان دارای این اختلال واکنش بیش از حد نسبت به برخی فعالیت‌ها ندارند بلکه واکنش آن‌ها کمتر از حد معمول است و احساسات را اصلا احساس نمی‌کنند یا واکنش آن‌ها اندک است.

برخی از این فعالیت‌ها که در کتاب نیز آمده شامل: دور خود سرخیچدن، با دست مخالف نوشتن، در هوای گرم لباس سنگین و گرم پوشیدن، نگاه کردن به آفتاب درصورتی که مستقیم به صورتشان می‌تابد، دست‌شان را در آب یخ فرو بردن و… هستند که در این فعالیت واکنش ذکر شده را از خود نشان می‌دهند.

چینا تی. لرد، روانشناس و نویسنده‌ای حرفه‌ای است. او چندین جلد کتاب روانشناسانه و رمان را تألیف کرده و برندۀ جایزۀ کتاب کودکان شده است. لرد مادر سه دختر و یک پسر است.

او با تمرکز بر ادبیات کودک و موضوعات مرتبط با تفاوت‌های عصبی‌رشدی، تلاش کرده است مفاهیم پیچیدۀ روانشناختی را برای کودکان بازآفرینی کند. نگاه او در کتاب من عجیب و غریب نیستم اختلال پردازش حسی دارم (i’m not wired, i have SPD)، نگاه برچسب‌زننده یا ترحم‌آمیز نیست، بلکه مبتنی بر پذیرش تفاوت‌هاست.

ترجمۀ فارسی اثر توسط مهدیه سادات حسینی، کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی و روان درمانگر کودک و نوجوان انجام شده است. ترجمه کوشیده است لحن کودکانه، سادگی زبان و پیام اصلی کتاب را بدون پیچیده‌سازی حفظ کند تا ارتباط کودک فارسی‌زبان با متن طبیعی و روان باقی بماند.

انتشارات ارجمند با انتشار این کتاب، مسیر خود را در زمینۀ عرضه آثار علمی‌کاربردی و در عین حال انسان‌محور در حوزۀ روانشناسی کودک ادامه داده است. انتخاب چنین آثاری نشان‌دهندۀ توجه ناشر به نیازهای واقعی خانواده‌ها و کودکان امروز است.

بریدۀ کتاب

در نهایت مادر و پدر از فردی خواستند تا بیاید و به ما کمک کند. نام او دُنا بود و مادر می‌گفت او یک کاردرمانگر است. دُنا به مادر گفت من اختلال پردازش حسی دارم. این عبارت خیلی طولانی بود به همین دلیل می‌توانیم این اختلال را SPD بنامیم.

دُنا گفت دلیل این‌که من تمام مدت ناراحتم این است که مغز من اطلاعات را مانند مغز افراد دیگر پردازش نمی‌کند. او ادامه داد هنگامی که بویی را استشمام می‌کنم یا احساس می‌کنم کسی مرا لمس می‌کند، مغزم پیام را دریافت می‌کند اما نمی‌داند چگونه پیام را بخواند. مغز من پیام‌های دریافتی را درهم می‌آمیزد و گیج می‌شود. و وقتی گیج می‌شود می‌ترسد و به همین دلیل است که من فریاد می‌زنم.

دُنا به من آموخت چگونه به مادر و پدر بگویم چه چیزی مرا آزار می‌دهد تا آن‌ها بتوانند درک کنند و به پدر و مادر آموخت چگونه به من کمک کنند تا با استفاده از کلمات و اشارات احساس خودم را به آن‌ها بفهمانم.