راهنمای مهارت آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی – مارشا لینهان

معرفی کتاب راهنمای مهارت‌ آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی

کتاب راهنمای مهارت‌ آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی اثر مارشا لینهان با ترجمه دکتر خدیجه علوی، یکی از جامع‌ترین منابع موجود برای آشنایی و کاربست درمان رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT) در فضای حرفه‌ای و آموزشی است.

رفتاردرمانی دیالکتیکی به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین و تحول‌آفرین در خانواده درمان‌های شناختی‌رفتاری، با هدف ایجاد تغییرات عمیق و پایدار در الگوهای رفتاری، هیجانی، شناختی و روابط بین‌فردی افراد طراحی شده است.

در این کتاب، نویسنده تلاش کرده است تا نه‌تنها اصول و مبانی نظری DBT را شرح دهد، بلکه فلسفۀ زیربنایی این مدل درمانی را نیز روشن کند؛ فلسفه‌ای که نقش تعیین‌کننده‌ای در نگرش درمانگر نسبت به فرایند درمان و نگاه او به مراجع دارد.

درک این مبانی به خواننده کمک می‌کند تا DBT را نه صرفاً مجموعه‌ای از تکنیک‌ها، بلکه رویکردی منسجم، هدفمند و دارای چارچوب مشخص در نظر بگیرد.

ساختار کتاب راهنمای مهارت‌ آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی در دو بخش اصلی تنظیم شده است. در بخش نخست (فصل‌های 1 تا 5)، خواننده با چیستی DBT، دلایل شکل‌گیری آن، و اصول بنیادین مهارت‌آموزی آشنا می‌شود. این بخش مانند نقشه‌ای جامع، مسیر فهم این رویکرد و کاربردهای آن را روشن می‌سازد.

در بخش دوم (فصل‌های 6 تا 10)، دستورالعمل‌های عملی و مفصل برای آموزش چهار دستۀ اصلی مهارت‌ها ارائه شده است؛ مهارت‌هایی که هسته درمان DBT را شکل می‌دهند و شامل مهارت‌های ذهن‌آگاهی، کارآمدی بین‌فردی، تنظیم هیجان و تحمل پریشانی هستند.

ویراست دوم این کتاب با بازنگری و تکمیل محتوای ویراست پیشین، در چهار بخش مهارت‌آموزی ساختارمند شده است و هر بخش با معرفی اهداف، یک برگ اهداف مشخص و کاربرگ سود و زیان آغاز می‌شود.

اگرچه استفاده از این کاربرگ اختیاری است، اما نویسنده آن را ابزاری مؤثر برای زمانی می‌داند که مراجع نسبت به تمرین مهارت‌ها بی‌میل یا دچار تردید باشد.

در این میان، مهارت‌های ذهن‌آگاهی جایگاهی ویژه دارند، زیرا در دو بخش دیگر نیز حضور پررنگی پیدا کرده‌اند؛ ذهن‌آگاهی نسبت به دیگران در حوزۀ کارآمدی بین‌فردی، و ذهن‌آگاهی نسبت به افکار کنونی در بخش تحمل پریشانی. همین ادغام ساختاری، اهمیت محوریت ذهن‌آگاهی را در رویکرد DBT نشان می‌دهد.

هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب راهنمای مهارت‌ آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی با تخفیف ویژه در روان آموز اقدام کنید.

کتاب مرتبط: ساختن زندگی ای که ارزش زیستن دارد 

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

روانشناسان: افرادی که در حوزۀ درمان‌های شناختی‌رفتاری فعالیت می‌کنند و به دنبال چارچوبی عملی، روشن و علمی برای کار با مراجعان دارای مشکلات هیجانی و رفتاری هستند.

دانشجویان: به‌ویژه دانشجویان روانشناسی بالینی، مشاوره و علوم رفتاری که قصد دارند با یکی از معتبرترین و پژوهش‌پشتیبان‌ترین رویکردهای درمانی آشنا شوند.

درمانگران و مشاوران: متخصصانی که با مراجعان دارای نوسان‌های هیجانی یا مشکلات بین‌فردی کار می‌کنند و به منابع کاربردی و قدم‌به‌قدم نیاز دارند می‌توانند از کتاب راهنمای مهارت‌ آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی انتشارات ارجمند استفاده کنند.

علاقه‌مندان به خودیاری: افرادی که می‌خواهند درک عمیق‌تری از هیجان‌ها، رفتارها و شیوه مدیریت چالش‌های ذهنی و بین‌فردی داشته باشند.

مراجعان DBT: افرادی که در حال گذراندن فرایند درمان هستند و به دنبال منبعی دقیق، قابل‌اعتماد و روشن برای تمرین مهارت‌ها و درک بهتر ساختار درمان‌اند.

توضیحات تکمیلی

کتاب راهنمای مهارت‌ آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT skills training manual) به‌واسطۀ ویژگی‌های ساختاری و محتوایی‌اش، فراتر از یک منبع آموزشی صرف قرار می‌گیرد و به راهنمایی عملی و قابل استفاده در محیط بالینی تبدیل شده است.

جلد گالینگور کتاب، کیفیت مناسب چاپ، وجود تمرین‌های عملی و کادرهایی که مفاهیم کلیدی را در متن برجسته می‌کنند، به همراه پاورقی‌های توضیحی و اشکال کاربردی، همگی فرایند یادگیری را روان‌تر و ملموس‌تر می‌سازند.

وجود واژه‌نامۀ تخصصی و جامع در پایان کتاب نیز یکی از نقاط قوت مهم آن است که برای دانشجویان و حتی متخصصان، ارزش قابل توجهی دارد.

کاربرگ‌های تخصصی و چینش دو ستونی متن، درک ساختارمند محتوا را آسان می‌کنند و امکان مراجعه سریع به نکات کلیدی را فراهم می‌آورند. این موارد موجب می‌شود این کتاب نه‌تنها در محیط‌های دانشگاهی، بلکه در کارگاه‌های آموزشی و جلسات درمانی نیز قابل استفاده باشد.

مارشا لینهان (Marsha M. Linehan)، نویسندۀ کتاب، یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های روانشناسی معاصر و عضو بورد تخصصی روانشناسی آمریکا است.

او به‌عنوان مبدع رفتاردرمانی دیالکتیکی و استادتمام روانشناسی، روانپزشکی و علوم رفتاری، نقش برجسته‌ای در تغییر مسیر رویکردهای درمانی مرتبط با خودکشی، مشکلات شدید هیجانی و اختلال شخصیت مرزی داشته است.

خدمات او در حوزۀ پژوهش و درمان با جوایز معتبری همچون مدال طلای ارتقای زندگی از بنیاد روانشناسی آمریکا و جایزۀ جیمز مک کین کتل از انجمن علم روانشناسی مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.

ترجمۀ کتاب راهنمای مهارت‌ آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی توسط دکتر خدیجه علوی، دکتری تخصصی روانشناسی بالینی و عضو هیئت علمی دانشگاه بجنورد، انجام شده است.

ترجمه‌ای روان، دقیق و آکادمیک که تلاش کرده مفاهیم تخصصی را با وفاداری به متن اصلی و درعین‌حال قابل فهم برای خوانندۀ فارسی‌زبان ارائه دهد. این اثر توسط انتشارات ارجمند چاپ شده و در دسترس علاقمندان قرار گرفته است.

کتاب مرتبط: روزنگار رفتار درمانی دیالکتیک

بریدۀ کتاب

عمل متضاد

اعمال و پاسخ‌های ابرازی، اجزای مهم تمامی هیجان‌ها را تشکیل می‌دهند. بنابراین یک راهبرد برای تغییر یا تنظیم هیجان، تغییر اعمال و مؤلفه‌های ابرازی مرتبط با آن از طریق عمل کردن به شیوه‌ای متضاد یا ناسازگار با هیجان است. این راهبرد باید هم شامل کنش‌های آشکار (مانند خوبی کردن در حق فردی که از وی خشمگین هستیم، نزدیک شدن به چیزی که از آن می‌ترسیم) و هم دربرگیرنده نمودهای مربوط به وضعیت بدن و حالت چهره باشد. در رابطه با مورد اخیر، مراجعان باید بیاموزند که نباید جلوی ابراز هیجان را بگیرند، بلکه باید هیجان متفاوتی را ابراز کنند. تفاوت زیادی بین حالت فشرده چهره که جلوی ابراز خشم را می‌گیرد و حالت آرام چهره که محبت را ابراز می‌کند، وجود دارد.

مؤثرترین درمان  برای اختلالات هیجانی این است که از مراجعان خواسته شود مؤلفه‌های ابرازی و کنشی مرتبط با هیجان مشکل‌ساز را وارونه کنند. برخی از پژوهشگران حوزه روان‌درمانی معتقدند به همین دلیل است که این درمان‌ها، کارآ هستند.

فهرست کتاب مهارت‌آموزی رفتاردرمانی دیالکتیکی

بخش ۱: مقدمه‌ای بر مهارت‌آموزی DBT

فصل ۱: منطق مهارت‌آموزی رفتار درمانی دیالکتیکی

فصل ۲: برنامه‌ریزی برای اجرای مهارت‌آموزی DBT

فصل ۳: ساختاردادن به جلسات مهارت‌آموزی

فصل ۴: اهداف و روش‌های درمانی مهارت‌آموزی

فصل ۵: کاربرد راهبردهای بنیادین DBT در آموزش مهارت‌های رفتاری

بخش ۲: توضیحات آموزشی مربوط به بخش‌های مهارتی DBT

فصل ۶: مهارت‌های عمومی: آشناسازی و تحلیل کردن رفتار

فصل 7: مهارت‌های ذهن‌آگاهی

فصل 8: مهارت‌های کارآمدی بین‌فردی

فصل 9: مهارت‌های تنظیم هیجان

فصل 10: مهارت‌های تحمل پریشانی