نظریه های مشاوره مدرسه برای قرن بیست و یکم – انتشارات ارجمند

معرفی کتاب نظریه های مشاوره مدرسه برای قرن بیست و یکم

مدرسه را معمولاً با کلاس درس، امتحان و نمره می‌شناسیم؛ اما حقیقت این است که بخش بزرگی از شخصیت، هویت و شیوۀ زیستن هر انسان در همین محیط شکل می‌گیرد. کتاب نظریه های مشاوره مدرسه برای قرن بیست و یکم با عنوان اصلی Theories of School Counseling for the 21st Century دقیقا با همین موضوع شروع می‌کند که مدرسه تنها محل انتقال دانش نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین بسترهای رشد روانی، اجتماعی، اخلاقی و هیجانی کودکان و نوجوانان به شمار می‌رود.

درواقع بسیاری از چالش‌های امروز مدارس، از افت تحصیلی و قلدری گرفته تا اضطراب، مشکلات خانوادگی، ترک تحصیل، آسیب‌های فضای مجازی و دشواری‌های سازگاری اجتماعی، نیازمند نگاهی فراتر از راهکارهای مقطعی هستند. این کتاب روانشناسی نشان می‌دهد که برخورد مؤثر با چنین مسائل پیچیده‌ای تنها زمانی امکان‌پذیر است که مشاور بر یک چارچوب نظری منسجم تکیه داشته باشد.

نویسندگان باور دارند که آن‌چه سلامت روانی و اجتماعی دانش‌آموزان را رقم می‌زند، برنامه‌های آگاهانه و مبتنی بر یافته‌های اصیل روانشناسی و مشاوره است از همین رو در این اثر تلاشی جدی برای پیوند میان نظریه، پژوهش و عمل در حوزۀ مشاورۀ مدرسه را در پیش می‌گیرند. آنها کوشیده‌اند مجموعه‌ای منسجم از مهم‌ترین نظریه‌های مشاوره را گرد هم آورند و نشان دهند که هر یک چگونه می‌تواند در فضای واقعی مدارس به کار گرفته شود.

کتاب نظریه های مشاوره مدرسه برای قرن بیست و یکم کولت دولارهید دقیقاً حول این دغدغه سامان یافته که چگونه مشاوران مدرسه می‌توانند با تکیه بر نظریه‌های علمی، نقشی بنیادین در رشد همه‌جانبۀ دانش‌آموزان ایفا کنند؟

ساختار اثر، خود گویای این هدف است. کتاب با بخشی دربارۀ زمینه و بستر مشاورۀ مدرسه آغاز می‌شود؛ فصل‌هایی که به تاریخچۀ این حرفه، چارچوب‌های نظری آن و چالش‌های سازمانی، نهادی و سیاسی پیش روی مشاوران مدرسه می‌پردازند.

پس از این مقدمه، بزرگ‌ترین بخش کتاب به شش نظریۀ کلاسیک مشاوره اختصاص دارد که برای محیط مدرسه بازتعریف شده‌اند: رویکرد مراجع‌محور، آدلری، شناختی-رفتاری، واقعیت‌درمانی، وجودگرا و راه‌حل‌محور.

در ادامه، نویسندگان سراغ سه فرانظریه می‌روند که افق دیدی گسترده‌تر ارائه می‌دهند؛ مشاورۀ مبتنی بر توانمندی‌ها، مشاورۀ بوم‌شناختی و رویکرد حمایت درون‌محیطی از دانش‌آموز. کتاب با فصلی دربارۀ نظارت تخصصی بر مشاوران مدرسه به پایان می‌رسد؛ فصلی که ابزاری در اختیار ناظران قرار می‌دهد تا بتوانند درک کارآموزان تازه‌کار از این نظریه‌ها را ارتقا دهند.

کتاب مرتبط: مشاوره مدرسه تامارا دیویس

یکی از نکات قابل‌توجه کتاب، پرهیز نویسندگان از معرفی یک نظریه به‌عنوان «بهترین» رویکرد است. آن‌ها معتقدند مشاور حرفه‌ای باید ابتدا جهان‌بینی، ارزش‌ها و نگرش خود را بشناسد و سپس نظریه‌ای را انتخاب کند که با باورهای حرفه‌ای او بیشترین هم‌خوانی را دارد.

آن‌چه آن‌ها توصیه می‌کنند، مسیری دقیق‌تر است:

”هر مشاور باید نظریه‌ای را بیابد که با نگاه او به زندگی و مکانیسم تغییر هم‌خوان باشد، زیرا نظریۀ انتخابی هر مشاور، در واقع بازتاب باورهای اوست. این انتخاب آگاهانه است که به فعالیت مشاوره‌ای پایه‌ای محکم می‌بخشد، نه صرفاً پیروی از یک مُد نظری یا یک الگوی از پیش تعیین‌شده.“

جالب اینجاست که کتاب، مدل ملی American School Counselor Association (ASCA) را نیز نه به‌عنوان یک قالب اجباری، بلکه به‌عنوان چارچوبی برای فهم انتظارات از مشاور مدرسه معرفی می‌کند؛ تمایزی ظریف که به نویسندگان هر فصل اجازه می‌دهد بدون وابستگی مستقیم به آن مدل، دیدگاه نظری خود را با آزادی کامل بسط دهند.

هر فصل نیز از ساختاری یکسان پیروی می‌کند: مروری بر تاریخچۀ نظریه، توضیح نحوۀ کاربرد آن برای دانش‌آموزان دورۀ ابتدایی و سپس نوجوانان، و از همه مهم‌تر، مطالعات موردی واقعی که خواننده را وادار می‌کند گاه به دوران دانش‌آموزی خودش بازگردد و به پرسش‌های طرح‌شده پاسخ دهد. همین ویژگی است که کتاب را از یک متن صرفاً تئوریک به تجربه‌ای تعاملی و کاربردی تبدیل می‌کند.

شما می‌توانید جهت خرید کتاب نظریه های مشاوره مدرسه برای قرن بیست و یکم انتشارات ارجمند و سایر کتاب های روانشناسی تربیتی با تخفیف ویژه از نشر روان آموز اقدام کنید.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

دامنۀ مخاطبان این کتاب بسیار گسترده‌تر است: دانشجویان رشته‌های مشاوره، روانشناسی، علوم تربیتی و برنامه‌ریزی آموزشی از مهم‌ترین مخاطبان این اثر هستند؛ زیرا کتاب تصویری جامع از بنیان‌های نظری و کاربردی مشاورۀ مدرسه ارائه می‌دهد.

از سوی دیگر، مشاوران شاغل در مدارس، مدیران آموزشی، معلمان، کارشناسان آموزش‌وپرورش و حتی پژوهشگران حوزۀ سلامت روان نیز مطالب ارزشمندی در این کتاب خواهند یافت.

مطالعۀ این اثر برای والدینی که به نقش مدرسه در شکل‌گیری شخصیت فرزندشان اهمیت می‌دهند نیز الهام‌بخش خواهد بود.

توضیحات تکمیلی

«مدل ملی ASCA» راهنمایی جامع برای مشاوران مدارس است تا برنامه‌هایی تدوین و اجرا کنند که با مأموریت آموزشی مدرسه همسو باشد و با تمرکز بر رشد تحصیلی، فردی، اجتماعی و شغلی دانش‌آموزان، به بهبود دستاوردها و موفقیت آن‌ها کمک کند.

پشت این اثر منسجم، نام دو ویراستار و نویسندۀ باتجربه قرار دارد. متیو لمبرگر-ترولاو (Matthew E. Lemberger-Truelove)؛ دارای دکتری تخصصی و استاد تربیت مشاور در دانشگاه نورث‌تگزاس و سردبیر نشریۀ Journal of Counseling & Development است، و کولت دولارهید (Colette Dollarhide)؛ دارای دکترای تخصصی تعلیم و تربیت، استاد تربیت مشاور و هماهنگ‌کنندۀ برنامۀ مشاورۀ مدرسه در دانشگاه ایالتی اوهایو. هر دو سال‌ها تجربۀ آموزش، نظارت بر دانش‌آموختگان این رشته و مشورت با مشاوران کارآزمودۀ مدرسه را در کارنامۀ خود دارند.

انتشارات ارجمند نیز ترجمۀ فارسی این اثر را که توسط داریوش عظیمی؛ دانش آموخته دکتری مشاوره دانشگاه محقق اردبیلی، انجام شده را روانۀ بازار کرده است. انتشارات ارجمند از سال 1372 در حوزۀ کتاب‌های روانشناسی، روان‌پزشکی و علوم پزشکی فعالیت می‌کند و با انتشار بیش از هزار عنوان کتاب، از ناشران شناخته‌شده و معتبر این حوزه در ایران به شمار می‌رود.

کتاب حاضر توسط انتشارات دانشگاه تهران نیز به چاپ رسده است که دکتر منصوره حاج‌حسینی، مطهره وکیلی و میلاد توپ شکن مسئولیت ترجمۀ آن را برعهده گرفته‌اند. این نسخه از کتاب نیز با بیشترین تخفیف در نشر روان آموز وجود دارد که شما همراهان می‌توانید از طریق لینک زیر اقدام به تهیۀ آن نمایید:

کتاب مرتبط: نظریه های مشاوره مدرسه در قرن بیست و یکم کالت دالارهاید

بریدۀ کتاب

مدارس مسئولیت سنگینی برای آموزش فرزندان ما دارند. خواه با تقویت یادگیری مشارکتی، رقابتی و خواهد با یادگیری فردی (جانسون و جانسون، 1994)، مدارس به دانش‌آموزان فرصت‌های یادگیری در هر دو بعد محتوا و فرم را ارائه می‌دهند. دانش‌آموزان نه تنها از فرصت یادگیری مطالعات اجتماعی، ریاضیات و علوم برخوردار خواهند بود، بلکه در مورد مدیریت زمان، مدیریت زندگی، روابط (با خانواده، همسالان و اشخاص مهم)، مدیریت یادگیری‌شان و جایگاه‌شان در جامعه نیز می‌آموزند. دانش‌آموزان در مدرسه به یادگیری دربارۀ خود و دیگران خواهند پرداخت و اینکه چه کسی هستند و چه آینده‌ای پیش‌رو دارند را به صورت فردی و گرووهی مورد بررسی قرار خواهند داد. برای یک بخش جمعیتی محدود از جامعه- مانند هم‌سو جنسی‌گرهای (غیرترنس‌ها) آمریکایی-اروپایی‌تبار، که معمولاً دانش‌آموزانی از طبقات بالا و متوسط درحال توسعه هستند- مدرسه محیطی برای بهبود سرمایه اجتماعی و سیاسی آنها به حساب می‌آید (لارئو، 2011). با این حال، برای سایرین ممکن است آموزش چالش‌براگیزتر از حمایت باشد.

فهرست کتاب نظریه‌های مشاوره مدرسه برای قرن بیست‌ویکم

بخش اول ماهیت مشاورۀ مدرسه

1- ماهیت مشاورۀ حرفه‌ای مدرسه: نیاز به نظریه

2- تاریخچۀ عمومی و چارچوب‌های نظری مشاورۀ مدرسه

3- چالش‌ها و مسئولیت‌های سازمانی، نهادی و سیاسی مشاورۀ حرفه‌ای مدرسه

بخش دوم نظریه‌های کلاسیک مشاورۀ مدرسه

4- مشاورۀ مدرسه فردمحور

5- مشاورۀ مدرسه آدلری

6- درمان شناختی-رفتاری در مدارس

7- مشاوره مبتنی بر نتایج

8- مشاورۀ مدرسه از دیدگاه وجودی

9- مشاورۀ مدرسه راه‌حل‌محور

بخش سوم فرانظریه‌های مشاورۀ مدرسه

10- مشاورۀ مدرسه مبتنی بر توانمدی‌ها

11- مشاورۀ مدرسه مبتنی بر رویکرد بوم‌شناختی

12- رویکرد حمایت درون‌محیطی از دانش‌آموز در مشاورۀ مدرسه

بخش چهارم نظارت بر مشاوران مدرسه

13- مدل افتراقی برای نظارت بر مشاورۀ مدرسه