دیوید ای کلارک

David A. Clark

معرفی دکتر دیوید ای. کلارک

دیوید ای کلارک روانشناس بالینی، پژوهشگر برجسته درمان شناختی‌رفتاری (CBT) و استاد ممتاز بازنشستۀ گروه روانشناسی دانشگاه نیوبرانزویک کانادا است. او از شناخته‌شده‌ترین پژوهشگران معاصر در حوزۀ درمان شناختی‌رفتاری به شمار می‌رود و بخش مهمی از فعالیت‌های علمی خود را به مطالعۀ اختلالات اضطرابی، افسردگی، وسواس فکری‌عملی (OCD) و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) اختصاص داده است.

کلارک در طول بیش از سه دهه فعالیت دانشگاهی، بیش از ۱۶۰ مقاله علمی و بیش از ۱۰ کتاب تخصصی منتشر کرده است. بسیاری از آثار او امروزه از منابع معتبر آموزش و درمان شناختی‌رفتاری در دانشگاه‌ها و مراکز درمانی جهان محسوب می‌شوند.

دکتر کلارک در سال ۱۹۷۵ مدرک کارشناسی علوم خود را از کالج هاوتون (Houghton College) در ایالت نیویورک دریافت کرد. او سپس برای ادامۀ تحصیل به بریتانیا رفت و در سال ۱۹۸۲ مدرک کارشناسی ارشد پژوهشی روانشناسی بالینی را از مؤسسه روان‌پزشکی دانشگاه لندن (Institute of Psychiatry, University of London) اخذ کرد. دو سال بعد نیز موفق به دریافت مدرک دکتری در همین رشته از همان مؤسسه شد.

پس از پایان دورۀ دکتری، دیوید ای کلارک دورۀ پژوهشی و آموزش بالینی پسادکتری خود را زیر نظر دکتر آرون تی. بک، بنیان‌گذار درمان شناختی، در مرکز درمان شناختی دانشگاه پنسیلوانیا گذراند. این همکاری علمی زمینه‌ساز انتشار چندین کتاب و مقاله مشترک در حوزۀ درمان شناختی‌رفتاری، به‌ویژه دربارۀ اختلالات اضطرابی و افسردگی، شد.

او بیش از دو دهه در دانشگاه نیوبرانزویک به تدریس، پژوهش و آموزش دانشجویان تحصیلات تکمیلی در رشته روانشناسی بالینی پرداخت. همچنین سال‌ها مدیریت برنامۀ آموزش بالینی این دانشگاه را بر عهده داشت و در توسعه و اعتباربخشی برنامۀ دکتری روانشناسی بالینی نقش مؤثری ایفا کرد.

کلارک در کنار فعالیت‌های دانشگاهی، سال‌ها به‌عنوان روانشناس بالینی در مطب خصوصی نیز به درمان بزرگسالان مبتلا به اختلالات اضطرابی، افسردگی، وسواس فکری‌عملی و اختلال استرس پس از سانحه پرداخت و تجربه بالینی خود را در پژوهش‌ها و آثار علمی‌اش به کار گرفت.

خرید کتاب های درمان شناختی رفتاری (CBT) با تخفیف در روان آموز

حوزه‌ های تخصصی و پژوهشی دیوید ای کلارک

بخش عمدۀ فعالیت‌های پژوهشی دیوید کلارک بر شناخت سازوکارهای روان‌شناختی مؤثر در شکل‌گیری و تداوم اختلالات هیجانی متمرکز است. از مهم‌ترین حوزه‌های تخصصی او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

درمان شناختی‌رفتاری (CBT)
اختلالات اضطرابی
وسواس فکری‌عملی (OCD)
افسردگی
اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
آسیب‌پذیری شناختی
فرایندهای شناختی در اختلالات هیجانی
ارزیابی و درمان مبتنی بر شواهد

پژوهش‌های او سهم قابل‌توجهی در گسترش مبانی نظری و کاربردهای بالینی درمان شناختی‌رفتاری داشته و آثارش همچنان از منابع اصلی آموزش این رویکرد درمانی به شمار می‌روند.

افتخارات و جایگاه‌ های علمی دیوید کلارک

دیوید ای کلارک در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

دریافت جایزه شایستگی دانشگاه نیوبرانزویک در سال‌های ۱۹۹۶ و ۲۰۰۰
انتخاب به‌عنوان پژوهشگر برجستۀ دانشگاه نیوبرانزویک در فاصله سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۷
دریافت جایزه آرون تی. بک برای مشارکت‌های برجسته و ماندگار در توسعه درمان شناختی در سال ۲۰۰۸
دریافت جایزه مشارکت در توسعۀ درمان شناختی‌رفتاری از مؤسسه آرون تی. بک در سال ۲۰۰۹
حضور در فهرست Canadian Who’s Who از سال ۲۰۰۴
عضویت افتخاری (Fellow) در انجمن روانشناسی کانادا
عضویت مؤسس، مدرس و مشاور آکادمی درمان شناختی (Academy of Cognitive Therapy)
همکاری علمی با مؤسسه بک (Beck Institute)

آثار و کتاب‌ های دیوید ای کلارک

دکتر کلارک علاوه بر انتشار مقالات علمی، کتاب‌های متعددی در زمینۀ درمان شناختی‌رفتاری تألیف کرده است که برخی از آن‌ها امروزه عضوی از منابع مرجع در آموزش و درمان شناختی رفتاری (CBT) محسوب می‌شوند.

کتاب درمان شناختی رفتاری اختلال وسواسی جبری و انواع فرعی آن

این کتاب یکی از مهم‌ترین آثار تخصصی دکتر دیوید ای کلارک در حوزۀ درمان شناختی‌رفتاری اختلال وسواس فکری‌عملی (OCD) است. نویسنده در این اثر با تکیه بر شواهد علمی و تجربیات بالینی، مبانی نظری، روش‌های ارزیابی و راهبردهای درمانی اختلال وسواس فکری‌عملی و انواع فرعی آن را بررسی می‌کند. این کتاب با ارائۀ رویکردی مبتنی بر شواهد، از منابع ارزشمند برای روانشناسان، درمانگران و دانشجویان روانشناسی و مشاوره به شمار می‌رود.

کتاب افکار مزاحم در اختلال‌ های بالینی

این کتاب یکی از آثار تخصصی و شناخته‌شدۀ دکتر دیوید ای کلارک در حوزۀ روانشناسی بالینی و درمان شناختی‌رفتاری است. نویسنده در این اثر به بررسی ماهیت افکار ناخواسته و مزاحم، نقش آن‌ها در شکل‌گیری و تداوم اختلالات روان‌شناختی، به‌ویژه وسواس فکری‌عملی (OCD)، می‌پردازد و با تکیه بر پژوهش‌های علمی، چارچوبی جامع برای درک و درمان این افکار ارائه می‌دهد.

کتاب کار نگرانی و اضطراب؛ راه‌ حل شناختی‌ رفتاری

این کتاب که با همکاری دکتر آرون تی. بک تألیف شده است، یکی از معروف‌ترین کتاب‌های کار در حوزۀ درمان شناختی‌رفتاری به شمار می‌رود. نویسندگان با ارائۀ تمرین‌ها، راهبردها و تکنیک‌های کاربردی به خوانندگان کمک می‌کنند تا نگرانی و اضطراب خود را بهتر بشناسند، الگوهای فکری ناکارآمد را اصلاح کنند و مهارت‌های مؤثری برای مدیریت اضطراب در زندگی روزمره به دست آورند.

پژوهش‌ ها و مقالات دکتر دیوید ای کلارک

دکتر دیوید ای. کلارک تاکنون بیش از ۱۶۰ مقاله علمی در حوزۀ روانشناسی بالینی و درمان شناختی‌ رفتاری منتشر کرده است. پژوهش‌های او عمدتاً بر اختلالات اضطرابی، وسواس فکری‌عملی (OCD)، افسردگی و فرایندهای شناختی مؤثر در شکل‌گیری و تداوم این اختلالات متمرکز بوده‌اند. سه مورد از مهم‌ترین مقالات او عبارت‌اند از:

The Assessment of Unwanted Intrusive Thoughts: A Review and Critique of the Literature (1995): این مقاله که با همکاری کریستین پردون منتشر شد، یکی از آثار مرجع در زمینۀ افکار مزاحم ناخواسته (Intrusive Thoughts) به شمار می‌رود. کلارک در این پژوهش روش‌های سنجش افکار مزاحم را بررسی و نقد می‌کند و نشان می‌دهد چگونه تفسیر نادرست این افکار می‌تواند در شکل‌گیری و تداوم اختلال وسواس فکری‌عملی نقش داشته باشد. این مقاله از پژوهش‌های تأثیرگذار در توسعۀ مدل شناختی OCD محسوب می‌شود.

Obsessive Intrusive Thoughts in Nonclinical Subjects (1993): کلارک در این پژوهش نشان داد تجربه افکار مزاحم و ناخواسته، محدود به افراد مبتلا به وسواس نیست و بسیاری از افراد سالم نیز چنین افکاری را تجربه می‌کنند. تفاوت اصلی میان افراد مبتلا به وسواس و سایر افراد، در شیوۀ ارزیابی و معنابخشی به این افکار است. یافته‌های این مطالعۀ یکی از پایه‌های نظری درمان شناختی‌رفتاری اختلال وسواس فکری‌عملی به شمار می‌رود.

Process Characteristics of Worry and Obsessive Intrusive Thoughts (1997): این پژوهش به مقایسه ویژگی‌های شناختی نگرانی و افکار وسواسی می‌پردازد. نتایج مطالعه نشان داد اگرچه این دو پدیده شباهت‌هایی دارند، اما از نظر محتوای شناختی، ارزیابی تهدید و راهبردهای مقابله‌ای تفاوت‌های مهمی با یکدیگر دارند. این مقاله به درک بهتر تفاوت میان اختلال اضطراب فراگیر و وسواس فکری‌عملی کمک کرده و از پژوهش‌های پراستناد این حوزه محسوب می‌شود.