شرایط تاسیس مطب روانشناسی؛ قوانین، مراحل و مدارک لازم
رشتۀ روانشناسی، دامنۀ فعالیت گسترده و متنوعی دارد؛ فارغالتحصیلان این رشته، بسته به علاقه و گرایش خود، هر یک از مسیرهای متفاوتی وارد بازار کار میشوند. برخی در مدارس، دانشگاهها و سایر مراکز آموزشی مشغول به کار میشوند؛ گروهی در مراکز مشاوره و مؤسسات تخصصی مشاوره فعالیت میکنند؛ عدهای به صنعت و حوزههای کارآفرینی میپیوندند؛ و برخی هم خود اقدام به تأسیس کلینیک روانشناسی میکنند.
حال میخواهیم قصد داریم بررسی کنیم که شرایط تاسیس دفتر مشاوره روانشناسی چیست؟ آیا فارغالتحصیلان کارشناسی روانشناسی میتوانند مطب تأسیس کنند؟ در مقاله حاضر، شرایط تأسیس مرکز روانشناسی و فرق کلینیک با مطب روانشناسی را بررسی میکنیم. همچنین مراحل دریافت مجوز و مدارک لازم برای تأسیس مطب روانشناسی به طور کامل بیان میشود.
شرایط تاسیس دفتر مشاوره و روانشناسی چیست؟
در این بخش به بررسی این سوال که نحوه تاسیس کلینیک روانشناسی به چه صورت است؟ پرداخته خواهدشد. پیش از بررسی مراحل عملی، لازم است تفاوت مفهومی بین دو واژه پرکاربرد، اما نهچندان دقیق، روشن شود: «مطب روانشناسی».
کلینیک روانشناسی به مکانی گفته میشود که جمعی از روانشناسان در آن فعالیت میکنند و علاوهبر داشتن پروانۀ تخصصی نیاز به مجوز فعالیت نیز دارد. اما، دفتر یا مطب روانشناسی به جایی گفته میشود که تنها یک روانشناس یا مشاوره در آن به فعالیت میپردازد و داشتن پروانۀ اشتغال برای تأسیس آن کفایت میکند.
مطلب مرتبط : شرایط استخدام روانشناس در مراکز دولتی چیست؟
مراحل تاسیس کلینیک روانشناسی
– درخواست شمارۀ نظام و پروانه اشتغال
مراحل تأسیس کلینیک روانشناسی با درخواست شماره و پروانۀ اشتغال، آغاز میشود. متقاضیان مجوز راهاندازی و افتتاح کلینیک، ابتدا باید در سازمان نظام روانشناسی کشور، عضو شوند. این قدم، شرط اولیه برای فعالیت حرفهای روانشناسی است.
بهعبارت دیگر، اولین شرط برای دریافت پروانۀ اشتغال، گذشت حداقل یکسال از زمان عضویت در سازمان نظام روانشناسی است. با تأیید عضویت، متقاضی میتواند از مزایای سامانه نظام روانشناسی بهرهمند شود.
مزایای عضویت در سامانه نظام روانشناسی:
- اعطای وام ۵۰ میلیون تومانی بدون کارمزد در سه نوبت به صورت قرعهکشی برای اعضای متقاضی
- امکان ثبت درخواست تجهیزات حفاظتی مانند شوکر و اسپری فلفل.
پس از پشت سر گذاشتن این مرحله، متقاضی میتواند برای دریافت پروانۀ اشتغال اقدام کند.
– دریافت پروانۀ اشتغال روانشناسی
جدیدترین اطلاعیۀ سازمان نظام روانشناسی، تأکید میکند که دریافت پروانۀ اشتغال تخصصی با عبور از 3 مرحله میسر میشود.
شرایط دریافت پروانۀ اشتغال تخصصی روانشناسی عبارتند از:
- داشتن حداقل مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی یا مشاوره
- عضویت در سازمان نظام روانشناسی
- قبولی در آزمون صلاحیت حرفهای و مصاحبه
لازم به ذکر است که پیشتر متقاضیان طی بازۀ دریافت شماره نظام تا دریافت پروانۀ اشتغال برای تاسیس کلینیک روانشناسی ملزم به گذراندن ۵۰۰ ساعت دورههای کارورزی و سوپرویژنی، به مدت 500 ساعت بودند؛ ولی طبق اطلاعیۀ اخیر سازمان نظام این شرط حذف شده است.
متقاضیان دریافت پروانۀ اشتغال کار تخصصی، علاوهبر داشتن شرایط ذکر شده باید در آزمون صلاحیت حرفهای نیز شرکت کنند
طبق اطلاعیه و مصاحبههای مسئولین سازمان نظام روانشناسی، به دلیل تعدیلشدن حجم متقاضیان دریافت پروانه اشتغال، آزمون صلاحیت حرفهای 2 بار در سال برگزار میشود (احتمالاً تیر و دی ماه).
بدینترتیب با افزایش نوبتهای آزمون صلاحیت حرفهای، گویا تنها راهی که برای دریافت پروانۀ اشتغال حرفهای درنظر گرفته شده است، درخواست از طریق خود سایت سازمان نظام باشد. هرچند، شنیدهها حاکی است که همچنان از طریق درگاه ملی مجوزها نیز میتوان برای دریافت پروانه اقدام کرد.
مطالب مرتبط : تفاوت دورۀ سوپرویژن و کارورزی چیست؟
– مدارک موردنیاز برای درخواست پروانۀ اشتغال از طریق سامانۀ نظام پزشکی:
- ارائۀ مدارک کپی برابر اصل مدارک تحصیلی دانشگاهی (کارشناسی، کارشناسیارشد و دکتری)
- ارائۀ ریزنمرات تحصیلی مقاطع تحصیلی دانشگاهی
- کپی برابر اصل آخرین حکم استخدامی (در صورت استخدام)
- کپی تمام صفحات شناسنامۀ عکسدار، کپی کارت ملی و کارت عضویت سازمان نظام روانشناسی
- ارائۀ گواهی عدم سوءپیشینه
سؤالاتی که ممکن است برای شما هم پیش بیاید!
باتوجه به ضدونقیض بودن اطلاعیههای مرتبط با دریافت پروانۀ اشتغال برای تاسیس کلینیک روانشناسی و چیزی که درواقعیت رخ میدهد، با استناد به سایت و حسابهای کاربری رسمی سازمان نظام در شبکههای اجتماعی، به بررسی برخی از این سؤالات و ابهامات در رابطه با آزمون صلاحیت حرفهای خواهیم پرداخت.
آیا پس از دریافت پروانه میتوان در هر حوزهای فعالیت کرد؟
در صورت قبولی در آزمون و عدم قبولی در مصاحبه چه باید کرد؟
دریافت پروانۀ اشتغال نیازمند قبولی در هر دو مرحله است و در صورت رد شدن در مصاحبه، متقاضی باید مجدداً رزومه خود را تقویت کرده و در آزمون شرکت کند.
سؤالات آزمون صلاحیت حرفهای و مصاحبه چگونه خواهد بود؟
طبق ادعای سازمان نظام سؤالات آزمون چندان علمی و تخصصی نیستند، برای همین نیاز به منبع خاص یا شرکت در دورۀ آموزشی خاصی وجود ندارد. در مصاحبۀ عموماً مصاحبهگران متمرکز بر رزومۀ علمی و پیشینۀ پژوهشی متقاضی هستند و کمتر پیش میآید که بخواهند سؤال علمی بپرسند؛ البته، باز هم لازم است بگوییم که احتمال هیچچیزی غیرممکن نیست!
با رشتۀ غیر مرتبط هم میتوان در آزمون صلاحیت حرفهای شرکت کرد؟
بله؛ تنها شرط برای شرکت در آزمون صلاحیت حرفهای، داشتن حداقل مدرک کارشناسیارشد روانشناسی یا مشاوره است.
مطلب مرتبط : آزمون صلاحیت حرفهای روانشناسان و مشاوران برای اخذ پروانه
شرایط و مدارک مورد نیاز برای تاسیس کلینیک روانشناسی
متقاضی تأسیس کلینیک روانشناسی یا به عبارتی دیگر مرکز مشاوره روانشناسی ، پیشتر در مرحلۀ دریافت پروانه و شماره نظام، مدارک اصلی خود شامل تمام مدارک دانشگاهی تا مقطع فعلی (کارشناسیارشد یا دکتری) و اوراق هویتی (کپی شناسنامه و عکس پرسنلی) را به سازمان نظام ارائه کردهاست. اما در مرحلۀ تأیید کمیسیون علاوهبر ارائۀ مجدد آنها،دارا بودن شرایط زیر و ارائۀ چند مدرک دیگر که در ادامه بیان میشود نیز الزامی است:
- باید از زمان اخذ پروانۀ اشتغال فارغالتحصیلان دکتری حداقل 3 سال و کارشناسیارشد 5 سال گذشته باشد.
- ارائۀ درخواست حضوری یا پستی خود به سازمان نظام روانشناسی و مشاوره
- معرفی دو همکار دارای پروانۀ اشتغال معتبر
سازمان نظام روانشناسی 3 نوع پروانۀ مراکز صادر میکند که شامل پروانه مراکز حقیقی، حقوقی و مراکز مشاورۀ ازدواج (مشترک با وزارت ورزش و جوانان) است. شرایط عمومی برای دریافت پروانه هر سه مورد این مراکز، شامل موارد زیر است:
- دارا بودن عضویت معتبر
- دارا بودن پروانۀ اشتغال تخصصی معتبر
- ارائۀ کپی پروانه اشتغال همکاران
- ارائۀ موافقتنامه کتبی حداقل 3 نفر روانشناس یا مشاور دارای پروانۀ معتبر
- شرح مختصر فعالیتهای علمی و حرفهای متقاضی و همکاران
- تصویر صفحات شناسنامه و کارت ملی
- کپی سند مالکیت یا اجارهنامه
تفاوت مراکز حقیقی و حقوقی در شرایط اختصاصی تنها در این است که مراکز حقیقی فرم 112، مراکز حقوقی فرم 112-1 و مراکز مشاورۀ ازدواج فرم 112-2 را باید تکمیل کنند.
مطلب مرتبط : از حقوق مراجعین در اتاق درمان چه میدانید؟
ضوابط ساختمانی و تجهیزاتی تاسیس مرکز روانشناسی و مشاوره
یکی از مهم ترین موضوعات مرتبط با تاسیس مطب روانشناسی شرایط محل کلینیک است. بالاتر توضیح دادیم که یکی از مدارک لازم برای صدور مجوز کلینیک روانشناسی، ارائۀ سندی است که نشان بدهد مکانی برای راهاندازی کلینیک روانشناسی درنظر گرفته شدهاست. اما، این مکان شرایط و ضوابط خاصی باید داشته باشد.
نکته: قبل از آشنایی با این ضوابط، ذکر این نکته ضروری است که مجوز راه اندازی کلینیک روانشناسی بعد از طی کردن همۀ این مراحل، قانوناً فقط دراختیار کسی خواهدبود که به اسم او صادر شدهاست؛ بنابراین اجارۀ مجوز کلینیک روانشناسی، غیرقانونی است و به لغو پروانۀ اشتغال منجر میشود.
- داشتن فضای فیزیکی کافی برای بخشهای مختلف مثل اتاق درمان، سالن انتظار
- رعایت استانداردهای مکانی شامل نور کافی، دما و تهویۀ مناسب و اصول ایمنی
- داشتن تجهیزات اداری موردنیاز مانند کمد بایگانی، میز و صندلی
- عدم وجود معارض حقیقی و حقوقی
- موافقت ادارۀ اماکن و شهرداری منطقه
- واقع شدن در منطقۀ جغرافیایی موردتأیید سازمان نظام روانشناسی
اخذ مجوز تاسیس مرکز روانشناسی را از سازمان بهزیستی کشور
هر نوع اشتغالی در حوزۀ روانشناسی به مجوز از سوی سازمان نظام روانشناسی نیاز دارد؛ برای فعالیتهایی چون درمانگری، حوزههای کنکوری، تأسیس مرکز مشاوره روانشناسی هیچ نهاد دیگری غیر از این سازمان، نمیتواند پروانۀ اشتغال برای روانشناسان صادر کند.
بنابراین کسانی که بهدنبال شرایط اخذ مجوز بهزیستی برای روانشناسان هستند، لازم است بدانند که نمیتوانند با پروانۀ سازمان بهزیستی کار کنند.
با این توضیح، اگر کسانی زیر نظر سازمان بهزیستی و بدون گرفتن پروانه از سازمان نظام روانشناسی فعالیت میکنند، فعالیت آنها غیرقانونی تلقی میشود و قوۀ قضاییه حق دارد که با آنها برخورد کند. (با استناد به مصاحبۀ رییس سازمان نظام روانشناسی با خبرگزاری ایسنا، در تاریخ 15 بهمن 1401)
به همین صورت، برخلاف تصور عدهای، امکان اخذ مجوز کلینیک روانشناسی از وزارت بهداشت نیز وجود ندارد. درست است که رشتۀ روانشناسی در مقطع تحصیلات تکمیلی ازسوی وزارت بهداشت هم در دانشگاههای زیرمجموعهاش، ارائه میشود، اما این وزارتخانه نقشی در صدور مجوز فعالیت حرفهای ندارد. بنابراین، فارغالتحصیلان روانشناسی دانشگاههای علومپزشکی هم مراحل تأسیس کلینیک روانشناسی را مطابق آنچه گفتهشد، زیرنظر سازمان نظام روانشناسی طی میکنند.
ضوابط تاسیس انواع مراکز خدمات روانشناسی
فعالیتهای روانشناسی دامنۀ وسیع و گوناگونی داردو هر مرکز به ارائۀ خدمات روانشناختی مختص خود میپردازند. راهاندازی هریک از مراکز مشاوره روانشناسی و خدمات روانشناختی، قواعد و ضوابط خاص خودش را دارد؛ از جمله مراکز بازپروری، مراکز نگهداری کودکان بیسرپرست، مراکز مشاورۀ خانواده، مراکز توانبخشی و مراکز خدمات مددکاری و اجتماعی. در ادامه با قواعد تأسیس دو نوع از مراکز مشاوره، آشنا خواهید شد.
مطلب مرتبط : درمانگر خوب چه ویژگیهایی دارد؟
شرایط اخذ مجوز مشاوره تلفنی
در چندسال اخیر، مشاورۀ تلفنی، به یکی از اصلیترین خدمات روانشناختی در کلینیک های مشاوره روانشناسی تبدیل شدهاست. مراکز مشاورۀ تلفنی، ازطریق توصیههای مداخله در بحران و ارجاع مراجعان به متخصصان، نقش مهمی ایفا میکنند. علاقهمندان به تأسیس مراکز مشاورۀ غیرحضوری باید واجد شرایط زیر باشند؛
- داشتن مدرک کارشناسیارشد یا دکتری در رشتۀ مشاوره یا روانشناسی در همۀ گرایشها بهجز روانسنجی، برای صاحبامتیاز مرکز.
- داشتن گواهی 70ساعت دورۀ آموزشی مشاورۀ تلفنی، برای صاحبامتیاز مرکز.
- داشتن مدرک کارشناسیارشد یا دکتری در رشتۀ مشاوره یا روانشناسی در همۀ گرایشها بهجز روانسنجی، برای مسئول فنی مرکز.
- داشتن پروانۀ صلاحیت حرفهای و شماره نظام روانشناسی برای مسئول فنی مرکز.
- حداقل 300ساعت تجربۀ عملی و ارائۀ گواهی 100ساعت دورۀ آموزشی برای مسئول فنی مرکز.
- ترکیب نیروی انسانی این مراکز شامل یک نفر مسئول فنی، یک نفر ناظر بهازای هر 10 نفر مشاور در یک شیفت کاری، حداقل 5 نفر مشاور شامل یک روانشناس بالینی، یک مشاور خانواده و سه متخصص سایر گرایشها.
نکته: غیر از صاحبامتیاز و مسئول فنی، مرکز مشاورۀ تلفنی به مشاوران و ناظران هم نیاز دارد که شرایط آنها مشابه ضوابط مسئول فنی است؛ با این تفاوت که رشتۀ تحصیلی آنها فقط باید کارشناسیارشد یا دکتری روانشناسی بالینی، بالینی کودک و نوجوان، عمومی یا مشاورهی خانواده باشد.
مطلب مرتبط : انواع تخصص های روانشناسی و مشاوره برای هرمشکل چیست؟
شرایط محل مرکز مشاوره تلفنی
اصولا رعایت استاندارهای ایمنی و برخورداری از تجهیزات لازم برای همۀ انواع مراکز مشاوره روانشناسی، ضروری است. شرایط محل مرکز مشاورۀ تلفنی، ضوابط خاصی دارد که عبارتند از:
- دارا بودن فضایی بین 1.5 در 1.5 تا 2 در 2.5 متر بهازای هر یک مشاور.
- تجهیزات و سرور مرتبط با مخابرات منطبق بر استانداردهای call center و ضوابط سازمان بهزيستی.
- حداقل یک خط تلفن مستقل.
شرایط تاسیس مرکز مشاوره خانواده
یکی از انواع کلینیک های مشاوره، مراکز مشاوره خانواده است که شرایط تاسیس خاص خودش را دارد. مراکز مشاورۀ خانواده، بهطور تخصصی در حوزههایی مانند مشاورۀ پیش از ازدواج، پیش از طلاق و زوجدرمانی، فعالیت میکنند.
مجوز تأسیس مراکز مشاوره خانواده به کسانی تعلق میگیرد که حداقل مدرک کارشناسی در یکی از رشتههای مشاوره، روانشناسی، مددکاری اجتماعی، روانپزشکی، حقوق، فقه و مبانی حقوق (یا معادل حوزوی) داشتهباشند. در ادامه با سایر شرایط تأسیس این نوع مرکز مشاوره آشنا خواهید شد:
- تأهل دائم
- داشتن حداقل ۴۰سال سن و ۵سال سابقۀ کار یا ۳۵سال سن و حداقل ۸سال سابقۀ کار
- داشتن مدرک پایان خدمت یا گواهی معافیت برای آقایان
- داشتن گواهی عدم سوءپیشینه و عدم اعتیاد
- قبولی در آزمون و گذراندن دورۀ کارآموزی سهماهه
برای اطلاع بیشتر دربارۀ مدارک، مدت زمان و هزینۀ تأسیس کلینیک روانشناسی، میتوانید به درگاه ملی مجوزها مراجعه کنید. در این وبسایت دربارۀ صدور مجوز انواع مراکز مشاوره اطلاعات لازم را بهدست خواهید آورد.
سخن پایانی
مراحل دریافت پروانۀ اشتغال و تأسیس کلینیک روانشناسی همچنان در حال تغییر است و هر دوره با تغییرات اساسی مواجه میشود. ما در این مقاله سعی کردیم مطابق با جدیدترین اطلاعیهها و سخنرانی مسئولین سازمان نظام روانشناسی، اطلاعات بهروز و دقیق دربارۀ شرایط تأسیس کلینیک روانشناسی و فرآیندهای آن در اختیار شما قرار دهیم.
مطلب پیشنهادی برای دانشجویان روانشناسی: منابع ارشد روانشناسی
دسته بندی: تحصیلات تکمیلی روانشناسی
تیم تحریریه روان آموز
از مطالب سایت استفاده کردم واقعا عالی بود قصد خرید کتاب از شما دارم . اما این با دوم برا مشاوره قبل از ثبت نام کنکور فرم پر می کنم امیدورام این سری واقعا تماس بگیرید ممنون می شم
سلام و وقت بخیر
از لطف و اعتماد شما بسیار سپاسگزاریم، خوشحالیم که مطالب سایت برایتان مفید بوده است. طبق بررسی انجامشده، همکاران ما با اطلاعات تماس ثبتشده از سمت شما تماس گرفتهاند، اما متأسفانه پاسخی دریافت نشده است.
در صورت تمایل، میتوانید در ساعات پاسخگویی با شماره تماس مجموعه که در سایت درج شده تماس بگیرید یا از طریق پشتیبانی آنلاین با ما در ارتباط باشید تا همکاران راهنماییتان کنند.