آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی برای اخذ پروانه
آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسان و مشاوران، یکی از مهم‌ترین مراحل دریافت پروانه اشتغال تخصصی در حوزه روانشناسی و مشاوره است. این آزمون با هدف ارزیابی دانش تخصصی، مهارت‌های حرفه‌ای و میزان آمادگی داوطلبان برای ارائه خدمات روانشناختی برگزار می‌شود.
تمامی فارغ‌التحصیلان واجد شرایط که قصد اخذ پروانه فعالیت حرفه‌ای و تأسیس کلینیک روانشناسی را دارند، باید با اطلاع از شرایط، زمان‌بندی ثبت‌نام، منابع آزمون و ضوابط مربوطه، در این آزمون شرکت کنند.
در این مقاله، تمامی اطلاعات مورد نیاز دربارۀ آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسان و مشاوران، از زمان ثبت‌نام و برگزاری تا شرایط شرکت و نکات مهم آزمون، به‌صورت کامل ارائه خواهیم کرد.
سؤالات آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی 1405
سؤالات آزمون صلاحیت حرفه ای مشاوره 1405
زمان برگزاری آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی 1405
چهارمین آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسی، در ساعت 8 صبح روز جمعه 1405/08/15 در 14 مرکز استان برگزار شد و نتایج آن پس از اعلام سازمان سنجش در همین صفحه به اطلاع داوطلبان خواهد رسید.
سازمان سنجش جهت بهبود و ارتقاء کیفیت امتحان نظرسنجی برای داوطلبان فراهم کرده است. داوطلبان می‌توانند با واردکردن شماره داوطلبی و پرونده در این نظرسنجی شرکت کنند.
نظرسنجی ویژه داوطلبان آزمون صلاحیت حرفه ای 1405
ثبت‌نام آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی ۱۴۰۵ از 30 تیرماه 1405 آغاز شد و با 5 روز تمدید ثبت‌نام در 10 مردادماه 1405 به پایان رسید.
چنانچه قصد دارید در آینده در این آزمون شرکت کنید، پیشنهاد می‌کنیم شرایط متقاضیان و مباحث آزمون را در آخرین دفترچۀ ثبت نام با دقت مطالعه کنید.
دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسان و مشاوران 1405
نکته مهم: این دفترچه دارای یک اصلاحیه مهم در بخش شرایط آزمون بوده که پیشنهاد می‌شود موارد این اصلاحیه نیز با دقت توسط متقاضیان مطالعه شود.
اطلاعیه اصلاحات مربوط به دفترچه ثبت‌نام چهارمین آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسان و مشاوران 1405
شهرهایی که آزمون صلاحیت حرفه‌ای را برگزار می‌کنند، عبارتند از:
چه مباحثی برای آزمون باید مطالعه شود؟
تأکید اصلی سؤالات بر کاربرد دانش، مطالعۀ موردی، گزارش‌های بالینی و تحلیل موقعیت‌ها خواهد بود. این آزمون شامل 100 سؤال چهارگزینه‌ای از مباحث زیر است:
رشتۀ روانشناسی و گرایش‌های مربوط:
- آسيب‌شناسی روانی
- اخلاق حرفه‌ای
- نظريه‌های مشاوره و روان‌درمانی
- روش‌ها و فنون مشاوره
- مداخلات روانشناختی
- ارزيابی روانی و تشخیص
- روانشناسی رشد
- روانشناسی یادگیری
رشتۀ مشاوره و گرایش‌های مربوط:
- آسيب‌شناسی روانی
- اخلاق حرفه‌ای
- نظريه‌های مشاوره و روان درمانی
- روش‌ها و فنون مشاوره
- مشاوره خانواده
- مشاوره مدرسه، شغلی و توان‌بخشی
- مبانی مشاوره
منابع آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی 1405
در آزمون صلاحیت حرفه‌ای قرار است در آزمون صلاحیت شغلی سازمان نظام روانشناسی سنجیده شود، و این آزمون بیشتر در حوزۀ شایستگی‌های حرفه‌ای فرد در قامت یک روانشناس تأکید دارد.
طبق اطلاعات دفترچۀ ثبت‌نام بهتر است بخش‌هایی از منابع اصلی ضروری که جنبۀ کاربردی و بالینی دارند مانند مطالعات موردی و موقعیت‌های بالینی و همچنین تحلیل موقعیت‌ها، به همراه جزوات و یادداشت‌های کارگاه‌های تخصصی که شرکت کرده‌اید مطالعه شود.
همچنین داوطلبان لازم است برای شرکت در این آزمون علاوه بر منابع اصلی، به موارد زیر نیز تسلط کافی داشته باشند:
قانون تشکیل سازمان نظام روانشناسی و مشاوره
نظام نامه اخلاقی روانشناسان و مشاوران
دستورالعمل تشکیل هیأت رسیدگی به تخلفات روانشناسان و مشاوران
آیین نامه انتخابات سازمان روانشناسی و مشاوره
آشنایی با سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جمهوری اسلامی ایران
متن صدور پروانه مراکز سازمان نظام روانشناسی و مشاوره
شرایط آزمون صلاحیت روانشناسی
الف) تابعیت کشور جمهوری اسلامی ايران
ب) متدين به يکی از اديان رسمی کشور
ج) دارا بودن حداقل 22 سال (ملاک سن اولین روز ثبت‌نام است)
د) عدم سوء‌پیشینه مؤثر کیفری که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی می‌شود.
ز) عدم اعتیاد به مواد مخدر
و) عضويت در سازمان نظام روانشناسی و مشاوره جمهوری اسلامی
تبصره: متقاضیانی که تاکنون برای عضويت در سازمان نظام روانشناسی و مشاوره اقدام ننموده‌اند برای عضويت از طريق مراجعه به درگاه سازمان به نشانی www.pcoiran.ir اقدام نمايند.
ه) متقاضیان حداقل دارای مدرک کارشناسی ارشد مورد تائید از سوی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در يکی از رشته‌های روانشناسی و مشاوره باشند. (ملاک تاريخ فارغ‌التحصیلی اولین روز ثبت‌نام است.)
نکته مهم: طبق اطلاعیه اصلاحات دفترچۀ ثبت نام چهارمین آزمون صلاحیت حرفه‌ای، شرط الزام ارائۀ کارت پایان خدمت و یا معافیت دائم و موقت از بخش شرایط متقاضیان برای داوطلبان آقا حذف شد.
همچنین با توجه به این اصلاحیه، الزامی به وارد کردن کد عضویت سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور در فرم پیش‌نویس تقاضانامه وجود ندارد.
و لازم به ذکر است که دیگر نیازی به تأیید دو وزارتخانه به عنوان ملاکی برای اعتبار علمی مدرک متقاضی نیست و متقاضیان با هر نوع دورۀ تحصیلی (به‌عنوان مثال غیرحضوری) شرایط شرکت در این آزمون را خواهند داشت.
مدارک مورد نیاز برای ثبت نام در آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی
تمامی مدارک اسکن شده و ثبت نام به صورت کاملا الکترونیکی و برخط انجام می‌شود. در فرم ثبت نام آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی و مشاوره، مدارک ثبت نام عبارتند از:
- فرم تقاضانامه تکمیل‌شده
- اسکن عکس 4×3 طبق شرایط مندرج در دفترچه
- اسکن مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد یا دکترای رشته‌های روانشناسی و مشاوره (تأکید می‌شود که مدرک تحصیلی باید به تأیید دو وزارت‌خانۀ بهداشت و علوم رسیده باشد)
- اسکن کارت یا گواهی پایان خدمت ویژۀ آقایان
مطلب مرتبط: شرایط تاسیس کلینیک روانشناسی
سوالات متداول در رابطه با آزمون صلاحیت حرفه ای
هزینه ثبت نام آزمون چقدر تعیین شده است؟
آزمون صلاحیت حرفه‌ای در چه شهرهایی برگزار می‌شود؟
آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسی چند سؤال دارد؟
چه کسانی می‌توانند در آزمون صلاحیت روانشناسی شرکت کنند؟
آیا آزمون صلاحیت حرفه ای کلاس یا دورۀ آمادگی برای آزمون دارد؟
معرفی آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسان و مشاوران
در ادامه به بررسی جزئیات بیشتر آزمون صلاحیت حرفه‌ای طبق صحبت‌های دکتر پرویز آزادفلاح، معاون آموزش و پژوهش سازمان روانشناسی ، با روابط عمومی سازمان می‌پردازیم.
بعد از کلی اخبار ضد و نقیض، سرانجام دکتر علی فتحی آشتیانی در اطلاعیه‌ای ویدیویی اعلام کرد که پیرو مصوبۀ 22 اسفند 1402 مجلس، تنها مسیر دریافت پروانۀ اشتغال تحصیلی مراجعه به درگاه ملی مجوزها است. این مصوبه از 21 خردادماه سال 1403 لازم‌الاجراست که طی آن متقاضیان دریافت پروانۀ اشتغال کار تخصصی، علاوه‌بر داشتن شرایط ذکر شده در درگاه ملی مجوزها باید در آزمون صلاحیت حرفه‌ای نیز شرکت کنند. بنابراین، به نظر می‌رسد روانشناسان عزیز هیچ راه گریزی از آزمون صلاحیت حرفه‌ای نخواهند داشت!
در این مصوبه ذکر شده است که روانشناسان پس از طی‌کردن مراحل ذکرشده در درگاه ملی مجوزها که شامل:
1- عضویت در سازمان نظام روانشناسی
2- داشتن مدرک کارشناسی‌ارشد معتبر از سوی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در رشته‌های مشاوره، روانشناسی
3- تعهد به منشور اخلاق روانشناسان و مشاوران
4- تأیید علمی و حرفه‌ای به امضا سه نفر روانشناس یا مشاور دارای پروانۀ اشتغال روانشناسی از سازمان نظام روانشناسی یا سازمان بهزیستی کشور یا تأییدیه سه نفر عضو هیأت علمی دانشگاه در کلیۀ گرایش‌های روانشناسی، مشاوره و سلامت روان و یا داشتن گواهی دورۀ کارآموزی به مدت ۱۰۰ ساعت از مراجع ذی‌صلاح؛ شامل: سازمان نظام روانشناسی، سازمان بهزیستی کل کشور و یا مراکز خصوصی دارای مجوز
۵- پرداخت تعرفه صدور مجوز ، هستند باید نمرۀ قبولی در آزمون کتبی صلاحیت حرفه‌ای را نیز کسب کنند.
براساس این مصوبه، سازمان نظام روانشناسی مکلف می‌شود که در سال دوبار اقدام به برگزاری آزمون صلاحیت حرفه‌ای بکند. نکتۀ قابل توجه این است که شرط مصاحبۀ تخصصی حذف شده است.
مطلب مرتبط: تفاوت روانشناس و مشاور
برگزاری آزمون صلاحیت حرفه ای چه ضرورتی دارد؟
قانون تشکیل سازمان نظام روانشناسی در سال 1382 تصویب شد؛ بنابراین قانون، احراز و تعیین صلاحیت به عهدۀ سازمان است. با تصویب شورای مرکزی سازمان، تصمیم گرفته‌شده تا مجدداً آزمون صلاحیت حرفه‌ای اجرا شود. این آزمون تقریبا برای اکثر حرفه‌ها و مشاغلی که اهمیت دارند در کشور اجرا می‌شود.
به عنوان مثال یکی از مشهورترین آزمون‌ها در دستگاه‌ها و سازمان‌ها، آزمونی است که کانون وکلا فراتر از مدارج و مدارک دانشگاهی برگزار می‌کند. در این آزمون، کسانی که می‌خواهند حرفه‌هایی مثل وکالت داشته باشند، باید امتیازهای لازم که در نظر گرفته شده را کسب کنند. در آزمون صلاحیت روانشناسان و مشاوران هم چنین روالی پیش رو خواهد بود.
بیشتر بخوانید: شرایط استخدام روانشناس در مراکز دولتی
بررسی صلاحیت حرفه ای شامل چه مواردی است؟
صلاحیت حرفه‌ای متقاضیان در چهار ماده و عنوان بررسی خواهد شد؛ راهبری حرفه‌ای، خلاقیت حرفه‌ای، اخلاق حرفه‌ای و آشنایی با مسائل فرهنگی و اجتماعی است.
منظور از راهبری حرفه‌ای این است که یک روانشناس یا مشاور در موقعیت‌های خاصی که با یک مراجع مواجه می‌شود، چه برخوردی می‌تواند از او سر بزند. اگر فردی در محیط کار مثل دفتر مشاوره با پرخاشگری زیاد دیده شود، چه برخوردی باید با او صورت گیرد؟ راهبری حرفه‌ای، توانمندی‌هایی است که فرد روانشناس یا مشاور در مدیریت ارتباط و فضای کاری نشان می‌دهد.
به‌عنوان مثال در آزمون سال 1404، سؤالی با عنوان زیر مطرح شده بود:
در اتاق درمان، مراجع قصد حمله به مشاور یا روانشناس را دارد، بهترین واکنش کدام است؟
1- توقف فرایند درمانی
2- تماس با خانواده مراجع
3- بررسی مجدد پروندۀ مراجع
4- درخواست کمک عاجل به هرشیوه‌ای که امکان‌پذیر باشد.
مورد دوم، مورد بررسی در آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسی و مشاوره، خلاقیت حرفه‌ای است. طبیعتاً نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم تمام آنچه در ارتباط با مراجعان رقم می‌خورد از پیش مشخص باشد. یک روانشناس و مشاور کارآمد بر حسب توانمندی‌های حرفه‌ای که دارد باید بتواند صحنه و انتظار خاص را مدیریت کند. به عنوان مثال یک مراجع از من انتظارات ویژه و خاص دارد؛ منظور از خلاقیت حرفه‌ای، چگونگی مدیریت و پاسخگویی به این ویژگی‌ها است.
به‌عنوان مثال در آزمون سال 1404، سؤالی با عنوان زیر مطرح شده بود:
نظر شما در زمینۀ انجام مشاوره و مداخله روان شناختی در ویلاهای شخصی یا باغ بر اساس درخواست مراجع چیست؟
1- مخالفت می‌کنم
2- درصورت مطلوب بودن شرایط ویلا یا باغ موافقت می‌کنم
3- اگر غیر از مراجع افراد دیگری نیز وجود داشته باشند، موافقت می‌کنم
4- اگر خانواده مرفه باشند و ذهن آنها گشوده باشد، مشکلی نخواهم داشت
مورد سوم در آزمون صلاحیت حرفه‌ای مشاوره که بسیار اهمیت دارد اخلاق حرفه‌ای است. اخلاق عمومی، یعنی هرکدام از شما چهارچوب ارزشی دارید. همان‌طور که می‌دانید در مشاغل و رشته‌های علمی مهم، فراتر از اخلاق عمومی باید به اخلاق حرفه‌ای توجه کرد.
شما با سلامت روان انسان‌ها سر و کار دارید. انسان‌هایی که به شما مراجعه می‌کنند طبیعتاً حق و حقوقی دارند که رعایت آنها و آگاهی از استاندردها بسیار مهم است. اگر به عنوان روانشناس یا مشاور مطلع شدید مراجع شما قصد ارتکاب بزه یا جرمی دارد، باید چه کنید؟ نمونه‌هایی از این سؤالات در بخش اخلاق حرفه‌ای آزمون صلاحیت روانشناسان و مشاوران وجود دارد.
جمله زیر بیانگر کدام اصل اخلاق حرفه‌ای در روانشناسی و مشاوره است؟
«مراجع در انتخاب، ادامه و اختتام جریان درمان کاملا آزاد است و نباید او را برای دریافت خدمات روانشناختی و مشاوره مجبور کرد.»
1- امساک
2- آزادی انتخاب
3- خودمختاری مراجع
4- رشد شخصی
چهارمین ماده هم آشنایی با مسائل فرهنگی و اجتماعی است. مستحضر هستید حرفه‌ای که شما در آن کار می‌کنید بسیار وابسته به شرایط اجتماعی و فرهنگی بوده و در همۀ دنیا نیز همین‌طور است. آنچه در این دسته از سؤالات مورد پرسش قرار می‌گیرد میزان آشنایی داوطلب و امتحان‌دهنده با ساختار اجتماعی و روانی بوده که در کشور حاکم است.
سازمان‌ها و تشکیلاتی که عهده‌دار مدیریت بهداشت روانی هستند مورد پرسش قرار می‌گیرند. به طور مثال ممکن است سؤال شود سازمان هلال احمر چه سهمی در تأمین بهداشت روانی دارد؟
اگر مشاوری در خارج از کشور عمل خلاف اخلاقی انجام داده باشد و در آنجا تخطی او ثابت شده و مجوز فعالیتش باطل شده باشد در ایران به چه شکل عمل باید کرد؟
1- باید در ایران مجدداً برای مجوز فعالیتش اقدام کند.
2- باید عمل درمانگر مورد بررسی قرار بگیرد.
3- عمل او نادیده گرفته شود.
4- اگر تخلف و جرم او در خارج از کشور محرز شده باشد در ایران نیز مجوز فعالیتش باطل می‌شود.
آزمون صلاحیت حرفه‌ای توسط چه نهادی را برگزار می شود؟
برای اینکه بتوانیم آزمونی استاندارد و کاملاً تخصصی برگزار کنیم، از سازمان سنجش آموزش کشور که یک نهاد تخصصی است و کارشناسان بسیار کارآمدی دارد، کمک گرفته‌ایم. ماه‌هاست برای برگزاری یک آزمون استاندارد تلاش می‌کنیم. از یک طرف، برای استفاده از طراحانی که صلاحیت علمی دارند و از سوی دیگر برای صلاحیت‌هایی که در راستای طرح سؤال لازم است از سازمان سنجش کمک گرفته‌ایم.
آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسی را سازمان سنجش به شکل متمرکز در تهران و مراکز استان‌ها برگزار می‌کند. البته هنوز مشخص نیست، چون امکان دارد در برخی از استان‌ها داوطلب به اندازه کافی نباشد. سازمان سنجش بر حسب تعداد داوطلبان اعلام خواهد کرد آزمون در چه شهرهایی برگزار خواهد شد.
مطلب مرتبط: تفاوت ارشد روانشناسی و مشاوره چیست؟
آیا آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسان فقط در پایتخت برگزار می‌شود؟
آزمون صلاحیت حرفه ای روانشناسان و مشاوران فقط در تهران برگزار نخواهد شد، پیش‌بینی سازمان نظام این است که در مراکز استان‌های بزرگ مثل خراسان رضوی، فارس و اصفهان نیز به طور حتم آزمون را برگزار کنیم. برای استان‌های دیگر هم آمادگی داریم، اما همه چیز به بعد از رؤیت آمار ثبت‌نام موکول می‌شود.
ممکن است در یک استان، تعداد خیلی محدود و انگشت‌شماری ثبت نام کنند. سازمان سنجش بر حسب تجربه‌ای که دارد شرایط برگزاری را به ما اعلام خواهد کرد. امکان دارد آزمون استان‌های همجوار را تلفیق کنند.
مطلب مرتبط: بازار کار روانشناسی در هر مقطع برای گرایش‌های مختلف
منابع
توضیحات دکتر علی فتحی آشتیانی دربارۀ شرایط جدید صدور پروانه اشتغال
https://pcoiran.ir/news/post/305
تیم تحریریه روان آموزتیم تحریریه روان آموز با بیش از یک دهه تجربۀ عملی در تولید و توسعه محتوای روانشناسی و آمادگی کنکور کارشناسی ارشد و دکتری، از متخصصان حوزه‌های روانشناسی، مشاوره، نویسندگی، سئو و رسانه تشکیل شده است. ما با تکیه بر دانش تخصصی، تجربه اجرایی و منابع معتبر علمی، محتوایی دقیق، کاربردی و به‌روز تولید می‌کنیم. مطالب پیش از انتشار از نظر کیفیت و دقت بررسی می‌شوند و با توجه به بازخورد مخاطبان و تغییرات علمی و آموزشی، به‌صورت مستمر به‌روزرسانی می‌شوند تا اطلاعاتی قابل اعتماد در اختیار دانشجویان، داوطلبان کنکور و علاقه‌مندان روانشناسی قرار گیرد.
