فرق مشاور و روانشناس چیست؟
اگر برایتان سؤال است که فرق رشتۀ مشاوره و روانشناسی چیست و روانشناس چه تفاوتی با مشاور دارد، تنها نیستید. بسیاری از افراد این دو حوزه را به دلیل شباهتهایشان با یکدیگر اشتباه میگیرند. در این مطلب، تفاوت روانشناسی و مشاوره، گرایشهای این دو رشته و برخی از واحدهای درسی آنها را بررسی میکنیم، به شباهتهایشان میپردازیم و دربارۀ حوزههای فعالیت روانشناسان و مشاوران توضیح میدهیم.
بین دو جملۀ «رفتم پیش روانشناس» و «رفتم پیش مشاور» واقعاً چه تفاوتی وجود دارد؟ اگر این دو حوزه تا این اندازه به یکدیگر نزدیکاند، چرا با دو عنوان متفاوت شناخته میشوند؟ و اگر تفاوت دارند، این تفاوت دقیقاً در چیست؟ در ادامه، تلاش میکنیم با بررسی تفاوتها و شباهتهای روانشناسی و مشاوره، پاسخ روشنی به این پرسشها بدهیم.
فرق بین روانشناس، مشاور، روانپزشک و مددکار اجتماعی بالینی چیست؟
روانپزشک متخصص حوزۀ سلامت روان است که با تکیه بر دانش پزشکی، به تشخیص و درمان اختلالات روانی میپردازد و در صورت نیاز، از دارودرمانی و بررسی جنبههای جسمانی مشکلات نیز استفاده میکند.
روانشناس با تکیه بر دانش روانشناسی، ارزیابی و سنجش روانشناختی و رویکردهای مختلف مداخلۀ روانشناختی، از جمله رواندرمانی، به شناخت و کمک به حل مشکلات روانی و رفتاری میپردازد. روانشناسان بسته به حوزۀ تخصص خود میتوانند در زمینههایی مانند ارزیابی، پژوهش، آموزش و فعالیتهای سازمانی نیز فعالیت کنند.
مشاور معمولاً بر کمک به افراد برای مواجهه با مسائل مشخص، سازگاری با تغییرات، تصمیمگیری، رشد فردی و بهبود روابط و کیفیت زندگی تمرکز دارد و از روشها و مهارتهای مشاورهای برای کمک به مراجعان استفاده میکند.
مددکار اجتماعی بالینی نیز علاوهبر ارائه خدمات رواندرمانی، میتواند در ارزیابی شرایط فرد و خانواده، مدیریت پرونده، برنامهریزی برای دریافت خدمات و حمایت از مراجعان و خانوادههای آنها نقش داشته باشد.
مطالب مرتبط: تفاوت روانشناس و روانپزشک
بررسی تفاوت های روانشناس و مشاور در یک نگاه
پیش از بررسی جزئی و دقیق تفاوتهای رشتۀ روانشناسی و مشاوره، میتوانیم تفاوت این دو حوزه را از جنبههای گوناگون در جدول زیر بهصورت کلی بررسی کنیم.
| ویژگی | روانشناس (Psychologist) | مشاور (Counselor) |
| تحصیلات | چهار سال کارشناسی روانشناسی سپس کارشناسی ارشد با انتخاب از بین 18 گرایش | چهار سال کارشناسی در رشته مشاوره سپس کارشناسی ارشد با انتخاب از بین ۴ گرایش |
| روشهای درمانی / رویکرد به مسائل | بسته به حوزۀ تخصص، میتواند بر ارزیابی و سنجش روانشناختی، شناخت مشکلات روانی و رفتاری، مداخلات روانشناختی و درمان تمرکز داشته باشد. برخی روانشناسان نیز در حوزههایی مانند پژوهش، آموزش و فعالیتهای سازمانی فعالیت میکنند. | معمولاً بر کمک به فرد برای مواجهه با مسائل مشخص، سازگاری با تغییرات، تصمیمگیری، رشد فردی، بهبود روابط و پیدا کردن راهکارهای مناسب تمرکز دارد و از روشها و مهارتهای مشاورهای استفاده میکند. |
| حوزههای کاری / گرایشها | ۱۸ گرایش در مقطع ارشد: روانشناسی عمومی، روانشناسی بالینی، روانشناسی تربیتی، روانشناسی بالینی خانواده، سنجش و اندازهگیری (روانسنجی)، روانشناسی صنعتی و سازمانی، روانشناسی بالینی کودک و نوجوان، روانشناسی اسلامی، روانشناسی اجتماعی، روانشناسی اسلامی مثبتگرا، روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، علوم شناختی – گرایش ذهن، مغز و تربیت، علوم شناختی – گرایش توانبخشی شناختی، علوم شناختی – گرایش روانشناسی شناختی، روانشناسی شخصیت، روانشناسی دین، روانشناسی خانواده و روانشناسی سلامت | ۴ گرایش در مقطع ارشد: مشاوره مدرسه (کمک به دانشآموزان برای پیشرفت تحصیلی)، مشاوره شغلی (کمک در انتخاب و مسیر شغلی)، مشاوره خانواده (کمک به حل تعارضات خانوادگی و مسائل پیش از ازدواج و طلاق) و مشاوره توانبخشی (کمک به توانمندسازی افراد در شرایط مختلف) |
| نوع مخاطب و بیماران | میتواند با طیف گستردهای از مسائل روانشناختی و رفتاری، از مشکلات هیجانی و رفتاری تا اختلالات روانشناختی، سروکار داشته باشد. همچنین بسته به حوزۀ تخصص، ممکن است با افرادی برای ارزیابی، آموزش یا اهداف غیر درمانی کار کند. | میتواند به افرادی که برای حل یک مسئلۀ مشخص، تصمیمگیری، سازگاری با شرایط، بهبود روابط یا ایجاد تغییر در زندگی به کمک نیاز دارند، خدمات مشاورهای ارائه دهد. |
| محیط کار | بسته به گرایش و تخصص، میتوانند در کلینیکهای روانشناسی، مدارس، مهدکودکها، مراکز بهزیستی، مراکز بازتوانی، زندانها، بیمارستانها، مراکز ترک اعتیاد، مراکز آموزشی، سازمانها و محیطهای پژوهشی فعالیت کنند. * اجازۀ تأسیس کلینیک روانشناسی دارند. | بسته به گرایش و تخصص، میتوانند در کلینیکهای روانشناسی، مدارس، مهدکودکها، مراکز بهزیستی، مراکز بازتوانی، زندانها، بیمارستانها، مراکز ترک اعتیاد، مراکز آموزشی و سایر محیطهای مرتبط با حوزۀ تخصصی خود فعالیت کنند. * اجازۀ تأسیس کلینیک روانشناسی دارند. |
| نحوۀ تشخیص / رویکرد به مسائل | بسته به حوزۀ تخصص، ممکن است از مصاحبۀ تخصصی، ارزیابی و آزمونهای روانشناختی برای شناخت دقیقتر وضعیت فرد استفاده کند و بر شناخت، ارزیابی و مداخلۀ مشکلات روانی و رفتاری تمرکز داشته باشد. روانشناسان همچنین بسته به حوزۀ فعالیت خود میتوانند در پژوهش و ارزیابی علمی نیز فعالیت کنند. | معمولاً بر گفتوگو و رابطۀ حرفهای، شناخت مسئله، کمک به سازگاری، تصمیمگیری، رشد فردی و پیدا کردن راهکارهای عملی تمرکز دارد. مشاوران نیز ممکن است بر اساس آموزش و حوزۀ تخصص خود از ابزارهای ارزیابی استفاده کنند و در صورت نیاز، مراجع را به متخصص مناسب ارجاع دهند. |
| دارو درمانی | پزشک نیست و دارو تجویز نمیکند. در صورت نیاز میتواند با روانپزشک برای درمان دارویی همکاری کند. | پزشک نیست و دارو تجویز نمیکند. خدمات آن بر مداخلات و گفتوگوی مشاورهای متمرکز است. |
روانشناس کیست؟
روانشناس متخصص حوزۀ روانشناسی است که با استفاده از دانش و روشهای علمی روانشناسی به ارزیابی، شناخت و کمک به حل مسائل روانی، هیجانی و رفتاری میپردازد. فعالیت روانشناسان بسته به حوزۀ تخصص و محل فعالیت آنها میتواند متفاوت باشد و زمینههایی مانند ارزیابی و سنجش روانشناختی، رواندرمانی، پژوهش، آموزش و فعالیتهای سازمانی را دربر بگیرد.
یکی از بخشهای مهم کار روانشناس، ارزیابی و سنجش روانشناختی است؛ روانشناس ممکن است با استفاده از مصاحبۀ تخصصی، آزمونها و ابزارهای روانشناختی و روشهای ارزیابی مناسب، اطلاعات دقیقتری دربارۀ وضعیت و نیازهای فرد به دست آورد. روانشناسانی که در حوزۀ درمان فعالیت دارند نیز بسته به تخصص و آموزش خود از رویکردها و روشهای مختلف رواندرمانی و مداخلۀ روانشناختی برای کمک به مراجعان استفاده میکنند.
مشاور کیست؟
مشاور متخصص حوزۀ مشاوره است که به افراد کمک میکند مسائل و چالشهای زندگی خود را بهتر بشناسند، با تغییرات و شرایط دشوار سازگار شوند، تصمیمهای مناسبتری بگیرند و برای رسیدن به اهداف خود راهکارهای مؤثرتری پیدا کنند. مشاوره معمولاً بر گفتوگو، رابطۀ حرفهای و استفاده از مهارتها و روشهای مشاورهای برای کمک به مراجع تمرکز دارد.
حوزۀ فعالیت مشاوران میتواند با توجه به تخصص آنها متفاوت باشد. برای مثال، مشاور خانواده میتواند در زمینههایی مانند روابط خانوادگی، تعارضات زوجین و مسائل پیش از ازدواج فعالیت کند؛ مشاور شغلی به موضوعاتی مانند انتخاب مسیر شغلی و تصمیمگیریهای مرتبط با کار میپردازد و مشاور مدرسه میتواند در زمینههایی مانند مسائل تحصیلی و سازگاری دانشآموزان فعالیت داشته باشد.
مشاور در فرایند مشاوره به مراجع کمک میکند مسئلۀ خود را روشنتر ببیند، تواناییها و گزینههای موجود را بررسی کند و برای مواجهه با شرایط پیش رو تصمیمهای مناسبتری بگیرد. بسته به آموزش و حوزۀ تخصص، مشاور ممکن است از ابزارهای ارزیابی نیز استفاده کند و در صورت نیاز، مراجع را برای دریافت خدمات تخصصیتر به متخصص مناسب ارجاع دهد.
مطلب مرتبط: انواع تخصص های مشاوره و روانشناسی برای هر مشکل
تفاوت رشته مشاوره و روانشناسی
برای اینکه تفاوت مشاور و روانشناس را بهتر بشناسیم، میتوانیم ابتدا به مسیر تحصیلی این دو رشته نگاهی بیندازیم. روانشناسی و مشاوره دو رشتۀ دانشگاهی مجزا هستند که هرکدام مباحث، رویکردها و زمینههای تخصصی خاص خود را دارند.
دانشجویان هر دو رشته در مقطع کارشناسی با مفاهیم و مباحث پایهای رشتۀ خود آشنا میشوند و در صورت ادامۀ تحصیل، میتوانند در مقاطع بالاتر وارد حوزههای تخصصیتر شوند. انتخاب گرایش در مقطع تحصیلات تکمیلی میتواند مسیر تخصصی و زمینههای فعالیت فرد را تا حد زیادی مشخص کند، هرچند مسیر شغلی افراد به عواملی مانند سطح تحصیلات، آموزشهای تخصصی و حوزۀ فعالیت آنها نیز بستگی دارد.
مطلب مرتبط: رشته روانشناسی بهتر است یا مشاوره؟
گرایش های کارشناسی ارشد رشته مشاوره
دانشجویان رشتۀ مشاوره میتوانند در مقطع کارشناسی ارشد، از میان چهار گرایش زیر تخصص موردنظر خود را انتخاب کنند:
- مشاوره مدرسه بر موضوعاتی مانند مسائل تحصیلی، سازگاری دانشآموزان، مشکلات مرتبط با مدرسه و کمک به رشد و پیشرفت آنها تمرکز دارد.
- مشاوره شغلی به موضوعاتی مانند شناخت تواناییها و علایق فرد، انتخاب مسیر شغلی، تصمیمگیریهای شغلی و مسائل مرتبط با ورود یا پیشرفت در محیط کار میپردازد.
- مشاوره خانواده بر موضوعاتی مانند روابط خانوادگی، تعارضات میان اعضای خانواده، مسائل زوجین و مشاورههای مرتبط با ازدواج و طلاق تمرکز دارد.
- مشاوره توانبخشی نیز به کمک به افراد برای سازگاری و توانمندسازی در شرایط مختلف زندگی میپردازد و میتواند با گروههایی مانند افراد دارای معلولیت، سالمندان و افراد درگیر مسائل مرتبط با اعتیاد سروکار داشته باشد.
گرایش های رشته روانشناسی در مقطع ارشد
رشتۀ روانشناسی در مقطع کارشناسی ارشد، گرایشهای متنوعی دارد که هرکدام بر حوزهای مشخص از روانشناسی تمرکز میکنند. این گرایشها طیف گستردهای از موضوعات، از روانشناسی بالینی و خانواده گرفته تا روانشناسی تربیتی، سازمانی، شناختی و سلامت را شامل میشوند.
گرایشهای رشتۀ روانشناسی عبارتاند از:
روانشناسی عمومی
روانشناسی بالینی
روانشناسی تربیتی
روانشناسی بالینی خانواده
سنجش و اندازهگیری (روانسنجی)
روانشناسی صنعتی و سازمانی
روانشناسی بالینی کودک و نوجوان
روانشناسی اسلامی
روانشناسی اجتماعی
روانشناسی اسلامی مثبتگرا
روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی
علوم شناختی – گرایش ذهن، مغز و تربیت
علوم شناختی – گرایش توانبخشی شناختی
علوم شناختی – گرایش روانشناسی شناختی
روانشناسی شخصیت
روانشناسی دین
روانشناسی خانواده
روانشناسی سلامت
معرفی کامل گرایش های ارشد روانشناسی
تفاوت واحدهای درسی رشته روانشناسی و مشاوره
رشتۀ روانشناسی و مشاوره در برخی مباحث و زمینههای آموزشی با یکدیگر همپوشانی دارند، اما دروس تخصصی آنها بر موضوعات متفاوتی تمرکز میکنند. برای اینکه این تفاوت را بهتر ببینیم، میتوانیم دروس کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی گرایش خانواده و مشاورۀ خانواده را با یکدیگر مقایسه کنیم.
در رشتۀ مشاورۀ خانواده، بخش قابلتوجهی از آموزشها بر نظریهها و روشهای مشاوره و رواندرمانی، مشاورۀ گروهی، مهارتهای عملی مشاوره و کارورزی متمرکز است. برای مثال، از جمله دروس این گرایش میتوان به «نظریههای پیشرفته مشاوره و رواندرمانی»، «نظریهها و روشهای پیشرفته مشاوره گروهی»، «تمرین مشاوره در آزمایشگاه» و «کارورزی در مشاوره خانواده» اشاره کرد.
در مقابل، دروس تخصصی روانشناسی بالینی گرایش خانواده، موضوعات متنوعی در زمینۀ ارزیابی، آسیبشناسی و مداخلات تخصصی خانواده را پوشش میدهند. برای نمونه، «روانشناسی و آسیبشناسی خانواده»، «سنجش و اندازهگیری خانواده»، «نظریههای خانوادهدرمانی»، «اصول و فنون خانوادهدرمانی»، «زوجدرمانی» و «آسیبشناسی و درمان اختلالات جنسی» از جمله دروس این گرایش هستند. بنابراین، تفاوت این دو رشته را میتوان تا حدی در نوع آموزش و تأکید دروس آنها مشاهده کرد.
مطالب مرتبط: روانکاوی چیست و روانکاو کیست؟
تفاوت در روشهای درمانی و ابزارهای مورد استفاده روانشناسان و مشاوران
روانشناسان و مشاوران حرفهای از روشها و فنون مختلفی برای کمک به مراجعان استفاده میکنند. تفاوت این دو حرفه را نمیتوان صرفاً به «آزمون گرفتن» در برابر «گفتوگو کردن» محدود کرد؛ زیرا وظایف و صلاحیتهای حرفهای آنها به آموزش، مدرک، مجوز فعالیت و حوزه تخصص بستگی دارد.
در روانشناسی، بهویژه در برخی حوزههای بالینی و تخصصی، ارزیابی و سنجش روانشناختی اهمیت دارد. این ارزیابی میتواند شامل مصاحبه تخصصی، مشاهده، پرسشنامه و آزمونهای استاندارد باشد و برای شناخت مشکلات و توانمندیهای فرد، کمک به تشخیص و برنامهریزی درمان به کار رود.
روانشناسان فعال در حوزۀ درمان از رویکردهای مختلف رواندرمانی، از جمله درمان شناختی – رفتاری (CBT)، رفتاردرمانی و رویکردهای روانپویشی استفاده میکنند. انتخاب رویکرد مناسب به مسئله و نیازهای مراجع، اهداف درمان، شواهد پژوهشی، تخصص درمانگر و ویژگیها و ترجیحات فرد بستگی دارد.
در مشاوره، رابطۀ حرفهای و فرایند گفتوگو اهمیت اساسی دارد. مشاور با استفاده از مهارتها و فنون تخصصی به مراجع کمک میکند مسائل و اهداف خود را بهتر بشناسد، گزینههای مختلف را بررسی کند و برای مدیریت مشکلات یا دستیابی به اهداف، تصمیمها و اقدامات مناسبتری اتخاذ کند. مشاوره و درمان راهحلمحور (SFBT) نیز یکی از رویکردهای مورد استفاده در مشاوره و رواندرمانی است.
در مجموع، هم روانشناسان و هم مشاوران میتوانند در زمینه سلامت روان، رشد فردی و حل مشکلات به مراجعان کمک کنند؛ اما نوع خدماتی که هر متخصص ارائه میدهد، به آموزش، صلاحیت حرفهای، حوزۀ تخصص و مجوز فعالیت او بستگی دارد.
مطالب مرتبط: درمانگر خوب چه ویژگیهایی دارد؟
شباهت مشاوره و روانشناسی
با وجود تفاوتهایی که میان رشتۀ روانشناسی و مشاوره وجود دارد، این دو حوزه در بخشهایی از آموزش و فعالیت حرفهای با یکدیگر همپوشانی دارند. روانشناسان و مشاوران میتوانند بهصورت مستقیم با مراجعان کار کنند و برای کمک به بهبود سلامت روان، سازگاری و کیفیت زندگی آنها از مهارتها و روشهای حرفهای استفاده کنند. مهمترین شباهتهای روانشناس و مشاور عبارتاند از:
- هر دو با مراجعان بهصورت مستقیم کار میکنند و گفتوگو و رابطۀ حرفهای بخش مهمی از فرایند کار آنهاست.
- هدف هر دو کمک به بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی مراجع است و میتوانند در مواجهه با مسائل روانی، هیجانی، رفتاری و چالشهای زندگی به افراد کمک کنند.
- هر دو از دانش و مفاهیم روانشناسی استفاده میکنند و شناخت رفتار، هیجانها، افکار و روابط انسانی در فعالیت آنها نقش دارد.
- هر دو به مهارتهای ارتباطی نیاز دارند؛ از جمله گوش دادن فعال، برقراری ارتباط مؤثر، همدلی، پرسشگری و ایجاد رابطۀ حرفهای با مراجع.
- هر دو در فعالیت حرفهای خود به اصول اخلاقی توجه دارند؛ از جمله حفظ حریم خصوصی مراجع، رعایت مرزهای حرفهای و مسئولیتپذیری.
- هر دو اجازۀ تجویز دارو ندارند.
- هر دو امکان راهاندازی مطب یا مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره را دارند و برای فعالیت حرفهای نیازمند دریافت مجوز و رعایت شرایط و ضوابط مربوط هستند.
به مشاور مراجعه کنیم یا روانشناس؟
حالا که با تفاوتها و شباهتهای روانشناس و مشاور آشنا شدید، شاید این سؤال برایتان مطرح شده باشد که برای مسئلۀ مشخصی که با آن مواجه هستید، بهتر است به روانشناس مراجعه کنید یا مشاور؟ پاسخ به این سؤال به نوع مسئله، هدف شما از مراجعه و حوزۀ تخصص فرد متخصص بستگی دارد.
اگر برای حل یک مسئله یا مواجهه با یک چالش به دنبال کمک تخصصی هستید، ابتدا بهتر است مشخص کنید که مسئلۀ شما بیشتر در چه زمینهای قرار میگیرد. اگر دغدغۀ شما موضوعاتی مانند مسائل تحصیلی، شغلی، خانوادگی، روابط، تصمیمگیری، سازگاری با تغییرات و رشد فردی است، مشاوران میتوانند در این زمینهها به شما کمک کنند. روانشناسان نیز بسته به حوزۀ تخصص خود میتوانند در زمینههایی مانند ارزیابی و سنجش روانشناختی، مسائل هیجانی و رفتاری، اختلالات روانی، مشکلات یادگیری و رواندرمانی فعالیت کنند.
برای مثال، اگر دانشآموز هستید و میخواهید برنامۀ درسی مناسبتری تنظیم کنید، دربارۀ انتخاب رشتۀ تحصیلی تصمیم بگیرید یا برای بهبود عملکرد تحصیلی خود برنامهریزی کنید، مراجعه به مشاور مدرسه یا مشاور تحصیلی میتواند انتخاب مناسبی باشد. در مقابل، اگر دانشآموزی در یادگیری خواندن و نوشتن با مشکل جدی و پایدار مواجه باشد، ممکن است به ارزیابی تخصصی نیاز داشته باشد و مراجعه به روانشناسی که در حوزۀ اختلالات یادگیری فعالیت میکند، میتواند مناسب باشد.
مطلب مرتبط: باورهای عمومی اشتباه درباره روانشناسی
روانشناسی یا مشاوره؛ کدام رشته برای شما مناسب است؟
اگر به فعالیت در حوزۀ روانشناسی و مشاوره علاقهمند هستید، شناخت تفاوتهای این دو رشته میتواند به شما در انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی مناسبتر کمک کند. هر دو رشته با انسان و مسائل روانی و رفتاری سروکار دارند، اما از نظر مباحث آموزشی، حوزههای تخصصی و نوع فعالیت حرفهای تفاوتهایی دارند.
برای انتخاب بین روانشناسی و مشاوره، بهتر است ابتدا به علایق، توانمندیها و نوع فعالیتی که میخواهید در آینده انجام دهید توجه کنید. اگر به ارزیابی و سنجش روانشناختی، مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی، پژوهش یا حوزههای مختلف روانشناسی علاقه دارید، رشتۀ روانشناسی میتواند زمینههای متنوعی برای ادامۀ مسیر تحصیلی و شغلی شما فراهم کند.
در مقابل، اگر بیشتر به گفتوگو و کمک به افراد در حل مسائل، تصمیمگیری، سازگاری، روابط، خانواده، تحصیل یا شغل علاقهمند هستید، رشتۀ مشاوره میتواند انتخاب مناسبی باشد. همچنین به نوع مراجعانی که میخواهید در آینده با آنها کار کنید و حوزۀ تخصصی موردعلاقهتان توجه داشته باشید. روانشناسی و مشاوره هرکدام گرایشها و زمینههای تخصصی متفاوتی دارند و انتخاب گرایش در مقاطع بالاتر میتواند مسیر حرفهای شما را مشخصتر کند.
در کنار این موارد، شرایط پذیرش دانشگاه، محل تحصیل، مقطع موردنظر و امکانات آموزشی نیز میتوانند در تصمیمگیری شما مؤثر باشند. بنابراین بهتر است انتخاب رشته را بر اساس مجموعۀ این عوامل انجام دهید و تنها بر معیارهایی مانند سهولت قبولی یا تعداد واحدهای درسی تکیه نکنید.
مطالب مرتبط: کدام گرایش روانشناسی برای من بهتر است؟
سخن پایانی
روانشناسی و مشاوره دو رشتۀ مرتبط اما متفاوت هستند که در بخشهایی از آموزش و فعالیت حرفهای با یکدیگر همپوشانی دارند. شناخت تفاوتهای این دو حوزه، به شما کمک میکند هنگام انتخاب متخصص برای دریافت خدمات یا انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی، تصمیم آگاهانهتری بگیرید.
در این مقاله تلاش کردیم تفاوتها و شباهتهای روانشناس و مشاور، حوزههای تخصصی و فعالیت آنها و تفاوت مسیر تحصیلی این دو رشته را بررسی کنیم. اگر همچنان پرسشی دربارۀ تفاوت روانشناس و مشاور یا انتخاب میان این دو رشته دارید، آن را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.
مطلب پیشنهادی برای دانشجویان روانشناسی ⇐ منابع کنکور ارشد روانشناسی
سوالات متداول
آیا روانشناس همان رواندرمانگر است؟
آیا فارغالتحصیلان رشتۀ مشاوره میتوانند کلینیک روانشناسی تأسیس کنند؟
دسته بندی: دانشکده
تیم تحریریه روان آموز
سپاس از توضیحات ثبت امتیاز یادم رفت مجددا نوشتم لطفا آدرس دقیق در مشهد اعلام بفرمایید
سلام وقت بخیر
سپاس از نظر و همراهی شما
به اطلاع میرسانیم روانآموز تمامی خدمات خود را بهصورت غیرحضوری ارائه میدهد و در حال حاضر پذیرش یا مراجعه حضوری ندارد. تمامی ثبتنامها، دسترسیها و پشتیبانی از طریق سایت انجام میشود.