کلاس های اخلاقی کودکان با اخلاق – ریتا دوریس

معرفی کتاب کلاس‌ های اخلاقی کودکان با اخلاق

کتاب کلاس‌ های اخلاقی کودکان با اخلاق اثر ریتا دوریس و بتی زان، با ترجمه لیلی کامیاب و مریم داداش‌ زاده از انتشارات رشد، به نقش روابط اجتماعی و اخلاقی در کلاس و تأثیر آن بر رشد کودکان می‌پردازد. نویسندگان بر این باورند که رشد عقلی، اجتماعی ـ اخلاقی، عاطفی و شخصیتی کودک از یکدیگر جدا نیست و تعامل میان کودکان و معلمان می‌تواند در شکل‌گیری این ابعاد نقش مهمی داشته باشد.

مفهوم محوری کتاب، فضای اجتماعی و اخلاقی در کلاس است؛ فضایی که از مجموعه روابط میان‌فردی، شیوۀ برخورد معلم، نحوۀ حل اختلاف، وضع قواعد و فرصت‌های همکاری و تصمیم‌گیری شکل می‌گیرد. مبنای نظری این رویکرد، دیدگاه ژان پیاژه و آموزش ساخت‌گراست. در این نگاه، کودک از طریق تعامل، همکاری و مواجهه با دیدگاه‌های متفاوت به درک عمیق‌تری از خود و دیگران می‌رسد و حتی اختلاف و تعارض می‌تواند به فرصتی برای رشد خودتنظیمی و یادگیری تبدیل شود.

کتاب کلاس‌ های اخلاقی کودکان با اخلاق در دوازده فصل و یک پیوست، موضوعاتی مانند معنای کودکان با اخلاق، تأثیر فضای اجتماعی ـ اخلاقی بر رشد کودک، رابطه معلم و کودک، تعامل با همسالان، حل اختلاف، کار گروهی، وضع قواعد، تصمیم‌گیری و رأی‌گیری، بحث‌های اجتماعی ـ اخلاقی و انضباط مشارکتی را بررسی می‌کند. نمونه‌های واقعی از موقعیت‌های کلاسی نیز در کنار مباحث نظری ارائه شده‌اند تا پیوند میان نظریه و عمل آموزشی روشن شود.

از دیدگاه نویسندگان، کودکان با اخلاق الزاماً کودکانی مطیع یا آشنا با قواعد اخلاقی نیستند؛ بلکه کودکانی هستند که می‌توانند با مسائل میان‌فردی زندگی خود روبه‌رو شوند، دیدگاه دیگران را در نظر بگیرند و در تعامل با آنها برای حل مسائل تلاش کنند. کتاب همچنین بر نقش برنامه آموزشی پنهان تأکید دارد؛ یعنی ارزش‌ها و هنجارهایی که کودکان از روابط و شیوۀ ادارۀ مدرسه، حتی خارج از آموزش رسمی، می‌آموزند.

محصول مرتبط: مدرسه مبتنی بر پیوند پری گود

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

مخاطب اصلی کتاب کلاس‌ های اخلاقی کودکان با اخلاق ترجمه مریم داداش زاده، معلمان و مربیانی هستند که با کودکان خردسال کار می‌کنند و می‌خواهند درباره تأثیر روابط اجتماعی و فضای اخلاقی کلاس بر رشد کودکان درک روشن‌تری پیدا کنند. مباحثی مانند حل اختلاف، کار گروهی، وضع قواعد، تصمیم‌گیری و رأی‌گیری، و شیوه برخورد با رفتارهای نادرست، کتاب را به اثری مرتبط با موقعیت‌هایی تبدیل می‌کند که معلمان در جریان کار روزمرۀ خود با آن‌ها روبه‌رو می‌شوند.

این اثر برای دانشجویان و علاقه‌مندان به آموزش‌وپرورش، روانشناسی رشد و آموزش ساخت‌گرا نیز مناسب است؛ به‌ویژه برای کسانی که می‌خواهند رابطه میان نظریۀ رشد پیاژه و تصمیم‌های آموزشی را بررسی کنند. رویکرد کتاب صرفاً ارائه روش‌های آماده برای مدیریت کلاس نیست؛ نویسندگان بر اهمیت درک مبانی نظری تأکید دارند تا معلم بتواند با توجه به شرایط هر موقعیت، دربارۀ شیوۀ برخورد با کودکان و نحوۀ پیشبرد فرایند آموزشی تصمیم بگیرد.

توضیحات تکمیلی

ریتا دوریس در حوزۀ برنامه‌ریزی درسی، آموزش و برنامه‌های ساخت‌گرا فعالیت داشته و تجربه آموزشی و پژوهشی او با آموزش کودکان، کار با معلمان و نظریه رشد پیاژه پیوند دارد. بتی زان نیز در زمینۀ برنامه‌ریزی درسی و آموزش کودکان فعالیت کرده و تخصص او در روانشناسی رشد و آموزش کودکان است. پژوهش‌ها و فعالیت‌های حرفه‌ای او بر کیفیت آموزش و مراقبت از کودکان خردسال و طراحی محیط‌های آموزشی مناسب برای رشد آنان متمرکز بوده است.

بخش قابل‌توجهی از محتوای کتاب کلاس‌ های اخلاقی کودکان با اخلاق نشر رشد حاصل سال‌ها همکاری نویسندگان با مربیانی است که تلاش کرده‌اند آموزش کودکان خردسال را بر پایۀ پژوهش و نظریۀ پیاژه پیش ببرند. تجربۀ راه‌اندازی و مدیریت مدرسه فریبرگ در واترلو، آیوا نیز در شکل‌گیری بخشی از مثال‌های کتاب مؤثر بوده است و بسیاری از این مثال‌ها به شش سال فعالیت در این مدرسه و کار با کودکان 3 تا 8 ساله بازمی‌گردد.

کتاب مرتبط: روانشناسی اجتماعی مدرسه کریستین رابی دیویس

بریدۀ کتاب

منظور از کلاس‌های اخلاقی چیست؟

وقتی از کلاس‌های اخلاقی صحبت می‌کنیم، در مورد کلاس‌هایی حرف می‌زنیم که در آن‌ها نوع خاصی از جو اجتماعی ـ اخلاقی حاکم است که از تمام جنبه‌های یادگیری و رشد اخلاقی، اجتماعی، عاطفی و عقلی کودکان حمایت و پشتیبانی می‌کند. فضای اجتماعی ـ اخلاقی، شبکه کاملی از روابط میان‌فردی است که تجربه کلاسی کودک را می‌سازد. برای آغاز کاوش مفهوم کلاس اخلاقی، از خواننده می‌خواهیم که به توصیف‌های زیر که تجارب کودکان را در سه کلاس کودکستانی شرح می‌دهد، توجه کند.

فهرست کتاب کلاس های اخلاقی کودکان با اخلاق

فصل 1: منظور از کلاس‌ها اخلاقی چیست؟

فصل 2: منظور ما از «کودکان با اخلاق» چیست؟

فصل 3: فضای اچتماعی – اخلاقی چگونه بر رشد اخلاقی

فصل 4: ایجاد فضای اجتماعی – اخلاقی ساخت‌گرا

فصل 5: اختلاف و حل آن

فصل 6:زمان گردهمایی گروهی

فصل 7: وضع کردن قانون

فصل 8: تصمیم‌گیری و رأی‌گیری

فصل 9: بحث‌های اجتماعی – اخلاقی

فصل 10: گزینه‌های مشارکتی برای انضباط

فصل 11: زمان فعالیت

فصل 12: فضای اجتماعی – اخلاقی مدرسه

پیوست: دلایل دسته‌بندی کلی فعالیت‌های ساخت‌گرا در زمان فعالیت