ویلیام گلسر کیست؟ نگاهی به زندگی، نظریه ها و آثار برجسته او
دکتر ویلیام گلسر روانپزشک و نویسندۀ آمریکایی بود که نظریۀ انتخاب و واقعیتدرمانی را توسعه داد. او در آثار خود به بررسی رفتار انسان، مسئولیت فردی، روابط بینفردی و شیوۀ مواجهه با مسائل روانشناختی پرداخت. گلسر در سال ۱۹۶۵ کتاب واقعیتدرمانی (Reality Therapy) و در سال ۱۹۹۸ کتاب نظریۀ انتخاب: روانشناسی جدید آزادی فردی (Choice Theory: A New Psychology of Personal Freedom) را منتشر کرد. این دو کتاب از آثار اصلی او به شمار میروند و نقش مهمی در معرفی رویکرد او به رواندرمانی و تبیین رفتار انسان دارند. فعالیتهای او به حوزههای آموزش و مدیریت نیز گسترش یافت.
دکتر گلسر در ۱۱ مهٔ ۱۹۲۵ در کلیولند، ایالت اوهایو، آمریکا متولد شد. او تحصیلات خود را ابتدا در رشتۀ مهندسی شیمی آغاز کرد، اما بعد مسیر پزشکی را در پیش گرفت و در سال ۱۹۵۳ مدرک پزشکی خود را از دانشگاه کیس وسترن رزرو دریافت کرد؛ سپس دورۀ تخصص روانپزشکی را در دانشگاه کالیفرنیا، لسآنجلس (UCLA)، و بیمارستان ادارۀ امور کهنهسربازان در غرب لسآنجلس گذراند و در سال ۱۹۶۱ گواهی تخصص روانپزشکی دریافت کرد.
او از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۸۶ در غرب لسآنجلس مطب خصوصی روانپزشکی داشت و پس از آن نیز حدود بیست سال در حوزۀ روانپزشکی جامعهنگر فعالیت خود را ادامه داد. در کنار کار بالینی، سخنرانی و نویسندگی بخش مهمی از مسیر حرفهای او را تشکیل داد. گلسر در سال ۱۹۶۱ بهعنوان متخصص روانپزشکی تأیید صلاحیت شد و در ادامه، ایدههای خود را در قالب کتابها، سخنرانیهای عمومی و برنامههای آموزشی گسترش داد.
آثار برجسته دکتر گلسر؛ از واقعیت درمانی تا تئوری انتخاب
دکتر ویلیام گلسر در طول فعالیت حرفهای خود، دیدگاههایش را دربارۀ رفتار انسان، روابط بینفردی و آموزش در قالب کتابهای مختلفی مطرح کرد. آثار او نشان میدهند که چگونه توجه به انتخابهای فردی و مسئولیتپذیری، بهتدریج به بخش اصلی رویکرد او تبدیل شد و از حوزۀ رواندرمانی فراتر رفت. در ادامه، برخی از مهمترین کتابهای او و موضوعات محوری هر یک معرفی میشوند.
کتاب واقعیت درمانی
کتاب واقعیتدرمانی (Reality Therapy) که در سال ۱۹۶۵ منتشر شد، بر انتخاب، مسئولیتپذیری و رفتار در زمان حال تأکید دارد. گلسر در این اثر رویکردی را مطرح میکند که بهجای تمرکز عمده بر گذشته و نشانههای اختلال، به تصمیمها و روابط کنونی فرد توجه دارد. او توضیح میدهد که رفتار انسان با تلاش برای برآوردن نیازهایش پیوند دارد و درمان میتواند به فرد کمک کند تا با پذیرش مسئولیت انتخابهای خود، رفتارهای مؤثرتری در پیش بگیرد. کتاب ابتدا مبانی نظری و تفاوتهای واقعیتدرمانی با رویکردهای سنتی را شرح میدهد و سپس با استفاده از نمونههای عملی، کاربرد این روش را در موقعیتهای گوناگون بررسی میکند.
کتاب مدارس بدون شکست
کتاب مدارس بدون شکست (Schools without Failure) در سال ۱۹۶۹ منتشر شد و آغاز مجموعهای از نوشتههای گلسر دربارۀ آموزش بود. او در این اثر، نظام آموزشی سنتی را نقد میکند و معتقد است که تأکید بیش از حد بر اجبار، تنبیه و ارزیابی تحصیلی، بدون توجه کافی به روابط انسانی و نیازهای دانشآموزان، مانع یادگیری مؤثر میشود. ویلیام گلسر بهجای مقصر دانستن دانشآموزان در شکست تحصیلی، بر ضرورت اصلاح ساختار مدرسه و ایجاد محیطی مبتنی بر احترام، مشارکت و مسئولیتپذیری تأکید دارد. او همچنین بر این باور است که معلمان باید بهجای کنترل دانشآموزان، آنها را به یادگیری آگاهانه و پذیرش مسئولیت فرایند یادگیری خود ترغیب کنند. این دیدگاهها بعدها با فعالیتهای او در جنبش مدارس کیفی ادامه یافت.
کتاب نظریه انتخاب؛ روانشناسی نوین آزادی فردی
کتاب تئوری انتخاب؛ روانشناسی جدید آزادی فردی (Choice Theory: A New Psychology of Personal Freedom) در سال ۱۹۹۸ منتشر شد. دکتر گلسر در این کتاب، نظریۀ انتخاب را با تمرکز بر رفتار انسان، نیازهای اساسی و مسئولیت فردی شرح میدهد. او پنج نیاز اساسی انسان، یعنی عشق و احساس تعلق، قدرت، آزادی، تفریح و بقا را معرفی میکند و توضیح میدهد که رفتارهای ما در راستای برآوردن این نیازها شکل میگیرند. از دیدگاه او، پذیرش مسئولیت انتخابهای شخصی و کنار گذاشتن تلاش برای کنترل دیگران میتواند به بهبود روابط و افزایش رضایت از زندگی کمک کند. گلسر با طرح مفهوم کنترل درونی، خواننده را به بازنگری در رفتارها و انتخابهای خود دعوت میکند و نشان میدهد که چگونه درک این سازوکارها میتواند زمینهساز تغییر در زندگی فردی و روابط بینفردی باشد.
خرید بهترین کتاب های روانشناسی با تخفیف ویژه
حوزه های فعالیت و افتخارات ویلیام گلسر
دکتر گلسر در طول فعالیت حرفهای خود، علاوه بر توسعۀ واقعیت درمانی و نظریۀ انتخاب، در حوزۀ آموزش، مشاوره و سلامت روان نیز تأثیرگذار بود. او با تألیف کتابهای متعدد، برگزاری سخنرانیها و مشارکت در برنامههای آموزشی، به معرفی و گسترش دیدگاههای خود پرداخت. تلاشهای او برای بهکارگیری این رویکردها در محیطهای آموزشی و روابط انسانی، بخش مهمی از کارنامۀ حرفهای او را تشکیل میدهد.
ویلیام گلسر در طول فعالیت حرفهای خود افتخارات متعددی کسب کرد، از جمله:
- دانشگاه سانفرانسیسکو در سال ۱۹۹۰ مدرک افتخاری دکترای علوم انسانی را به او اعطا کرد.
- انجمن مشاورۀ آمریکا در سال ۲۰۰۳ جایزۀ توسعۀ حرفهای را به او اهدا کرد.
- انجمن مشاورۀ آمریکا در سال ۲۰۰۴ عنوان «اسطورهای در مشاوره» را به پاس فعالیتهای او در این حوزه به وی اختصاص داد.
- انجمن رواندرمانی آمریکا در سال ۲۰۰۵ عنوان «درمانگر ارشد» را به او اعطا کرد.
- مرکز بینالمللی مطالعۀ روانپزشکی و روانشناسی نیز در سال ۲۰۰۵ جایزۀ دستاورد یک عمر فعالیت را به پاس تلاشهای حرفهای او اهدا کرد.
ویلیام گلسر در ۲۳ اوت ۲۰۱۳ در لسآنجلس درگذشت؛ میراث حرفهای او از طریق آثار مکتوب، مراکز آموزشی و برنامههای مرتبط با واقعیتدرمانی و نظریۀ انتخاب همچنان ادامه دارد. این دو رویکرد از مهمترین دستاوردهای او به شمار میروند و نقش مهمی در شناختهشدن او در حوزههای روانشناسی و مشاوره داشتهاند.
مؤسسه بینالمللی ویلیام گلاسر
پروفایل ویلیام گلاسر در گوگل اسکالر