درس خواندن گروهی بهتر است یا فردی؟
مطالعه گروهی بهتر است یا فردی؟ برای پاسخ به این سؤال لازم است بدانید که هرکدام از این روشها، مزایا و معایب مخصوص به خود را دارند که ما دراین مقاله قصد داریم آنها را برای شما ارائه کنیم تا با توجه به سبک یادگیری، اهداف و شرایط خود، نحوۀ مطالعۀ مطلوب خود را انتخاب کنید.
اما لازم است بدانید که در طول مسیر تحصیلی، درسخواندن در گروهها یک ضرورت خواهد بود و بهتر است که زمانی درس خواندن گروهی را انتخاب کنید که بیشترین فایده را برای شما داشته باشد. اما چه زمانی باید مطالعۀ گروهی را به انفرادی ترجیح دهید؟ در این مقاله به صورت کامل همه چیز را دربارۀ مطالعه گروهی با شما درمیان خواهیم گذاشت.
مطالعه گروهی چیست؟
مطالعه گروهی یک سبک یادگیری است که در آن بیش از دو فرد (دانشجو یا دانشآموز) برای یادگیری، مطالعه و درک یک موضوع گرد هم میآیند. هدف از مطالعهٔ گروهی، به اشتراک گذاشتن دانش و اطلاعات افراد مختلف و ایجاد درکی عمیقتر از مطالب از طریق بحث و تبادل نظر با دیدگاههای گوناگون دربارهٔ موضوع است.
چه زمانی استفاده از روش مطالعه گروهی بهتر است؟
چه زمانی مطالعه فردی بهترین گزینه است؟
نگاه کلی به مقایسه درس خواندن گروهی و فردی
| مطالعه گروهی | مطالعه فردی |
|---|---|
| یادگیری از طریق بحث، پرسش و پاسخ و آموزش به دیگران | تمرکز عمیق و بدون حواسپرتی |
| رفع سریع ابهامها با کمک اعضای گروه | کنترل کامل بر زمان، مکان و برنامهٔ مطالعه |
| افزایش انگیزه و مسئولیتپذیری به دلیل حضور دیگران | امکان مطالعه با سرعت و سبک یادگیری شخصی |
| آشنایی با دیدگاهها و روشهای مختلف حل مسئله | تمرکز بیشتر روی نقاط ضعف و نیازهای فردی |
| مناسب برای مرور، بحث و تثبیت مطالب | مناسب برای یادگیری اولیه، حفظ مطالب و تمرین فردی |
مزایای مطالعه گروهی
1- دید همه جانبه به موضوعات مطالعه
مطالعه گروهی باعث میشود یک مطلب را از زوایای مختص هر فرد بتوانید ببینید، با سؤالات و نقاط ابهام مختلف آشنا شوید چراکه ممکن است تا قبل از بیان توسط دیگری، شما به آن مسائل فکر هم نکرده باشید. با بیانشدن تفکر درموردشان و پاسخدهی به آنها، مطلب را کاملتر یاد خواهید گرفت.
2- افزایش انگیزه
گروه میتواند باعث افزایش انگیز شود. در گروه، زمانی که پویایی و تلاش دیگران را میبینید، نوعی حس رقابت و انرژی به شما دست میدهد که باعث تلاش بیشتر شما نیز میشود.
از طرفی وقتی بدانید دیگران روی شما حساب میکنند، انگیزهٔ بیشتری برای آمادگی و مطالعه پیدا خواهید کرد و انرژی و پویایی یک گروه باعث میشود در فرایند یادگیری کمتر احساس تنهایی داشته باشید و مطالعه برای شما لذتبخشتر شود.
3- مسئولیت شناسی در درس خواندن
علاوهبر داشتن انگیزه، داشتن مسئولیت و وظیفهشناسی نیز میتواند از اهمالکاری جلوگیری کند که این مورد هم در مطالعه گروهی فراهم میشود.
زمانی که وظیفه دارید یک قسمت مشخص را بخوانید و آن را در مقابل همۀ اعضا بیان کنید و توضیح دهید، با احتمال کمتری اهمالکاری میکنید درمقایسه با زمانیکه قرار باشد قسمتی را فقط برای خودتان بخوانید.
مقاله مرتبط: برای همیشه از دست اهمال کاری خلاص شوید!
4- درک بهتر مطالب از طریق بحث
مطالعهٔ گروهی در مقایسه با مطالعهٔ انفرادی، روشی بسیار مؤثر برای سنجش میزان درک مطالب است؛ زیرا یکی از بهترین راهها برای اطمینان از فهم یک موضوع، توضیح دادن آن با صدای بلند است.
در یک گروه مطالعه، افراد میتوانند مطالب را برای یکدیگر آموزش دهند که این کار هم باعث تقویت درک و یادگیری خودشان میشود و هم به دیگران کمک میکند تا مطالب را بهتر بفهمند.
5- منظم بودن و پایبندی به برنامه
مطالعه گروهی به شما این امکان را میدهد که زمان مشخصی را برای درس خواندن تعیین کنید. این کار به شما کمک میکند زمان خود را بهتر مدیریت کرده و به یک برنامهٔ نسبتاً منظم پایبند بمانید. این موضوع بهویژه در زمان امتحانات مهم که با حجم زیادی از درسها و مسئولیتها روبهرو هستید، بسیار مفید است.
مطالعه در گروه به شما این احساس را میدهد که دیگران نیز با چالشها و سختیهای مشابه شما روبهرو هستند و همین موضوع به شما کمک میکند انگیزهٔ خود را حفظ کرده و از برنامهٔ مطالعه عقب نمانید. بالاخره وقتی دیگران منتظر شما هستند، چرا آنها را معطل کنید؟
6- تقویت توانایی کار گروهی
توانایی انجام کار گروهی مسئلهای است که برای ادامۀ مسیر زندگی و موفقیت بیشتر در آن لازم است. اما ما معمولا توانایی انجام آن را نداریم، حتی زمانیکه در کلاسهای مختلف مجبور به کار تیمی میشویم.
از 10 نفر رندوم اگر بپرسید، 9 نفر از آنها معتقدند که «من چون خیلی مسئولیتپذیرم و کار دیگران را قبول ندارم، در تمام کارهای گروهی، خودم همۀ کارها را انجام میدادم.»
این جمله هم نوعی تعریف است و هم نوعی مشکل که یعنی گویندۀ جمله توانایی کار تیمی ندارد. اگر گروهی مناسب داشتهباشیم و مهارتهای گروهی کار کردن را هم بیاموزیم، آنقدر فرایند شیرین و لذتبخشی است که دیگر تمایلی به گفتن جملۀ «فقط من باید همۀ کارها را بکنم»، نخواهید داشت.
در درس خواندن گروهی، مهارتهایی از این دست ایجاد و تقویت میشوند.
مطالب مرتبط: بهترین زمان برای درس خواندن در روز چه ساعاتی است؟
معایب درس خواندن گروهی
مطالعه گروهی همانقدر که مزایای مختلفی دارد، شامل معایبی نیز میشود که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد.
1- منحرف شدن از مسیر مطالعه و افزایش حواسپرتی
یکی از مهمترین معایب مطالعهٔ گروهی، احتمال خارج شدن بحث از موضوع درس است. اگر اعضای گروه تمرکز کافی نداشته باشند، جلسات مطالعه ممکن است به گفتوگوهای دوستانه، شوخی یا سرگرمی تبدیل شود.
این موضوع باعث از بین رفتن تمرکز، کاهش بهرهوری و اتلاف زمان میشود. در چنین شرایطی، مطالعهٔ انفرادی میتواند گزینهٔ مناسبتری باشد؛ زیرا فرد بدون عوامل مزاحم، تمام توجه خود را به یادگیری اختصاص میدهد.
2- چالش انتخاب اعضای گروه همراه
موفقیت یک گروه مطالعاتی تا حد زیادی به انتخاب اعضای مناسب بستگی دارد. همهٔ اعضا باید مسئولیتپذیر، منظم و متعهد باشند. اگر برخی از اعضا بدون مشارکت مؤثر فقط از تلاش دیگران استفاده کنند یا انگیزهٔ کافی نداشته باشند، عملکرد کل گروه تحت تأثیر قرار میگیرد.
همچنین مدیریت چنین مشکلاتی، پیگیری وضعیت اعضا و حتی تصمیمگیری دربارهٔ ادامهٔ حضور آنها، زمان و انرژی زیادی میطلبد؛ چالشی که در مطالعهٔ انفرادی وجود ندارد.
مطالب مرتبط: تقویت حافظه برای کنکور با چند روش ساده
3- کاهش کارایی و بهرهوری
باعث تعجب نیست اگر بگوییم مطالعه گروهی توسط مزایای گفتهشده، باعث افزایش یادگیری میشود، اما جالب است بدانید که ازطرف دیگر میتواند باعث افت یادگیری هم بشود. میپرسید چگونه؟
وقتی چندنفر دورهم جمع میشوند، هرکدام سبک یادگیری، سرعت یادگیری و شیوهٔ پردازش اطلاعات متفاوتی دارند، این قضیه اصلا به نفع افرادی نیست که به تعداد محدودی از سبکهای یادگیری عادت دارند.
از طرفی هماهنگ کردن زمان جلسات، انتظار برای سایر اعضا و صرف زمان برای بحثهای طولانی میتواند از بازدهی مطالعه بکاهد.
در مقابل، هنگام مطالعهٔ فردی، هر شخص میتواند مطابق نیاز خود روی بخشهای دشوار تمرکز کند، مطالبی را که قبلاً آموخته است سریعتر مرور کند و زمان خود را به شکل مؤثرتری مدیریت کند.
4- کاهش توجه به نیازهای فردی
در مطالعهٔ گروهی، افراد معمولاً برای هماهنگی با سایر اعضا از مطرح کردن همهٔ پرسشها یا مشکلات خود صرفنظر میکنند. به همین دلیل ممکن است برخی ابهامات شخصی برطرف نشود و فرصت برنامهریزی متناسب با نقاط قوت و ضعف هر فرد از بین برود.
مطالعه گروهی مناسب چه افرادی است؟
همانطور که گفتیم افراد اگر به سبک هاییادگیری محدودی عادت داشتهباشند، روش مطالعه گروهی برایشان مناسب نیست.
همچنین افرادی که صبر و تحمل بالایی ندارند و عجلهی زیادی دارند، اگر تصمیم به تغییر این ویژگیهایشان نداشته باشند، شاید در مطالعه گروهی کمی اذیت شوند.
البته که توصیۀ ما این است در محیطهای این چنینی قرار بگیرند و برای رشد شخصی خودشان سعی کنند ظرفیت خود را اندکی بالا ببرند اما اگر زمان کافی برای شکلگیری عادتهای جدید وجود ندارد، بهتر است که ریسک درس خواندن گروهی را به جان نخرند.
همچنین افرادی که به مطالعۀ فردی خو گرفتهاند و انعطافپذیری و ایجاد سازگاری جدید برایشان سخت است یا بیشتر از جمعیت، شیفتۀ تنهایی هستند و تمرکز و راحتی بیشتری را در تنهایی تجربه میکنند، مطالعۀ فردی برایشان اثرگذارتر باشد.
ازطرف دیگر افرادی با ارتباطات اجتماعی وسیع که از حل چالشهای میانفردی احساس خوبی دارند، احتمالا از روش مطالعه گروهی نیز لذت زیادی میبرند.
مطلب مرتبط: سبک های یادگیری را بشناسید!
5 نکته مهم برای مطالعه گروهی مؤثر
- گروهی مناسب و متعهد تشکیل دهید
اعضای گروه باید هدف مشترکی داشته باشند و برای کسب نتیجهٔ خوب تلاش کنند. بهتر است گروه بین 3 تا 5 نفر باشد و جلسات مطالعه 1 تا 3 ساعت طول بکشد؛ زیرا جلسات کوتاه معمولاً شتابزده هستند و جلسات بسیار طولانی باعث خستگی و کاهش تمرکز میشوند.
- با آمادگی کامل در جلسه حاضر شوید
هر عضو باید پیش از جلسه، مطالب را مطالعه کرده باشد و بداند در چه بخشهایی مشکل دارد. مطالعهٔ گروهی زمانی بیشترین بازده را دارد که اعضا برای رفع اشکال، مرور و تبادل نظر گرد هم بیایند، نه برای یادگیری اولیهٔ مطالب.
- نظم و تمرکز گروه را حفظ کنید
برای جلوگیری از اتلاف وقت، بهتر است گروه یک رهبر یا هماهنگکننده داشته باشد تا جلسه را مدیریت کند، از خروج بحث از موضوع اصلی جلوگیری کند و زمان را بهدرستی بین مباحث مختلف تقسیم کند.
- برای جلسه برنامه و ساختار مشخصی داشته باشید
پیش از شروع جلسه مشخص کنید که چه مطالبی قرار است بررسی شوند و به چه ترتیبی پیش بروید. برای مثال، میتوان از راهنمای مطالعه، پرسشهای پایان فصل یا تقسیم مباحث بین اعضای گروه استفاده کرد تا هر فرد بخشی را توضیح دهد و در پایان نیز فرصت پرسیدن سؤال و رفع اشکال برای همه فراهم شود.
- محل مناسبی برای مطالعه انتخاب کنید
محیط مطالعه باید آرام، بدون عوامل حواسپرتی و مناسب برای کار گروهی باشد. انتخاب مکانی ساکت و مجهز، مانند کتابخانه یا اتاق مطالعه، به افزایش تمرکز و بهرهوری اعضای گروه کمک میکند.
سخن پایانی
حالا که با مزایا و معایب مختلف این دو روش مطالعه آشنا شدید، نوبت شماست که انتخاب کنید. ما برای شما یکی را تعیین نمیکنیم چراکه میدانیم هیچ روش قابل تطبیق صددرصدی با همۀ افراد وجود ندارد.
مثل همیشه تأکید میکنیم که خودتان را در اولویت قرار دهید و روشهای مناسب را با شناختی که از خود دارید، انتخاب یا شخصیسازی کنید.
امیدواریم که چه بهصورت فردی و چه گروهی، حسابی درس بخوانید و با آن خوش بگذرانید. همچنین اگر دانشجوی رشتۀ روانشناسی هستید و قصد شرکت در کنکور ارشد را دارید، ما در صفحه منابع ارشد روانشناسی هرآنچه را که باید بدانید از جمله، گرایشها، ظرفیت پذیرش و … بازگو کردهایم.
مطلب پیشنهادی برای دانشجویان روانشناسی بالینی ⇐ منابع ارشد روانشناسی بالینی
دسته بندی: توصیههای کنکوری
تیم تحریریه روان آموز