شرم – سلمان اختر

معرفی کتاب شرم

کتاب شرم سلمان اختر، اثری جامع و تحلیلی دربارۀ این احساس بنیادین انسانی است که با نگاهی عمیق، ریشه‌های تاریخی، جلوه‌های بالینی و تفاوت‌های فرهنگی شرم را در جوامع مختلف بررسی کرده‌است. نویسنده می‌کوشد نشان دهد که شرم چگونه در بسترهای اجتماعی و فرهنگی گوناگون شکل می‌گیرد و چه نقشی در تجربه‌های فردی و روابط انسانی ایفا می‌کند.

گروه نویسندگان این کتاب در حیطۀ بالینی، افزون بر پرداختن به خودِ احساس شرم، به پدیده‌های کمتر مورد توجهی همچون بی‌شرمی، رابطۀ میان تنبلی و شرم و نیز نقش شرم به‌عنوان زیربنای ناتوانی در پوزش‌طلبی می‌پردازند. آنان با تمرکز بر شرم در محور انتقال متقابل، ابعاد پنهان این احساس را در رابطۀ درمانی روشن می‌سازند و چالش‌های فنی مواجهه با شرم بیمار و دشواری‌های رویارویی بالینی روانکاو را با دقت بررسی می‌کنند.

در این کتاب، شرم به‌عنوان حاصل تعارض میان من و منِ آرمانی توصیف می‌شود؛ احساسی که زمانی پدیدار می‌گردد که منِ آرمانی به اهداف مورد انتظار خود دست نمی‌یابد و تجربه‌ای از شکست را رقم می‌زند. در چنین وضعیتی، شرم تمامیت خود را دربرمی‌گیرد و به‌مثابۀ واکنشی خودشیفته‌بار در برابر برآورده‌نشدن آرزوها و معیارهای منِ آرمانی عمل می‌کند.

تجربۀ شرم در این اثر از منظرهای گوناگون و به‌واسطۀ دیدگاه‌های ده روانکاو برجسته مورد بحث قرار گرفته‌است؛ روانکاوانی که هدف مشترک آنان، گسترش همدلی و ارتقای مهارت‌های درمانی بالینگران در مواجهه با این احساس پیچیده بوده‌است. این تنوع دیدگاه‌ها به خواننده امکان می‌دهد با لایه‌های مختلف شرم و پیامدهای آن در فرآیند درمان آشنا شود.

کتاب در یازده فصل تنظیم شده و بهره‌گیری از نماهای بالینی، مثال‌های عینی و نقل‌قول‌های دقیق، آن را به متنی روان، قابل‌فهم و درعین‌حال عمیق تبدیل کرده‌است. همین ویژگی‌ها باعث شده‌اند که کتاب، علاوه بر ارزش علمی، به مطالعه‌ای دلپذیر و روشنگر برای مخاطبان علاقه‌مند به مباحث روانکاوانه و بالینی بدل شود.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

تمامی علاقه‌مندان به حیطه‌های تحولی، فرهنگی و بالینی شرم می‌توانند کتاب شرم انتشارات ارجمند را به‌عنوان منبعی معتبر و تأمل‌برانگیز مطالعه کنند؛ اثری که با رویکردی جامع، ابعاد گوناگون این احساس را برای خواننده روشن می‌سازد و فهمی عمیق‌تر از آن ارائه می‌دهد.

این کتاب در فصل یازدهم به بررسی شرم در روانکاوان می‌پردازد و با تمرکز بر تجربه‌ها و چالش‌های درونی درمانگران، لایه‌ای کمتر دیده‌شده از این مفهوم را آشکار می‌کند. همین پرداخت تخصصی سبب می‌شود مطالعۀ این اثر نه‌تنها برای علاقه‌مندان به کتاب های روانکاوی و روانشناسی تحلیلی، بلکه برای متخصصان و فعالان حوزۀ روانکاوی و درمان‌های بالینی نیز سودمند و الهام‌بخش باشد.

توضیحات تکمیلی

سلمان اختر روانپزشک و روانکاو نامدار هندی‌تبار و نویسنده‌ای چندوجهی است که با آثار تأثیرگذار خود در حوزۀ روانکاوی، روان‌پزشکی فرهنگی و پیوند روان و معنا، جایگاهی معتبر و شناخته‌شده در جامعۀ علمی بین‌المللی به‌دست آورده‌است.

مترجمین کتاب شرم مجتبی تاشکه، میثم بازانی، دکتری تخصصی روانشناسی بالینی، و محمود دهقانی، دکتری تخصصی روانشناسی بالینی، هستند که با تعهد و تخصص تلاش کرده‌اند تا ترجمه‌ای اصیل را به مخاطب فارسی‌زبان ارائه کنند.

بریدۀ کتاب

اجازه دهید برای دریافت مفهوم شرم و صورت پویای آن در بزرگسالی، با این سؤال اساسی شروع کنم: شرم از چه چیزی تشکیل شده است؟ خودآگاهی تحمل‌ناپذیر، عاطفۀ دردناک، حس فاش‌شدگی، بی‌کفایتی، ناتوانی در اکتساب شایستگی و تمایل به پنهان‌شدن یا فرارکردن شیوه‌هایی هستند که روانکاوان در نوشته‌هایشان به‌وسیلۀ آنها تجربۀ شرم را توصیف کرده‌اند.

با این‌وجود، اغلب بر مبنای ماهیت و علت‌های شرم، ویژگی منفردی مورد استفاده قرار می‌گیرد تا رویکردی نظری برای شرم طراحی شود. این رویکرد مفهوم {شرم} را در نوعی ساده‌انگاری جذاب و مستور می‌دارد و هرگونه تلاش برای فهم پیچیدگی‌های تأثیرگذاری متقابل شرم و تحول بزرگسال را محدود می‌سازد.

فهرست کتاب شرم سلمان اختر

بخش یکم: حیطۀ تحولی

فصل یکم: شرم در دوران کودکی

فصل دوم: بلوغ، نوجوانی و شرم

فصل سوم: شرم در دوران بزرگسالی

بخش دوم: حیطۀ فرهنگی

فصل چهارم: جلوه‌های فرهنگی شرم

فصل پنجم: شرم و دگرکشی

بخش سوم: حیطۀ بالینی

فصل ششم: شرم و بی‌شرمی

فصل هفتم: تنبلی و ارتباط آن با شرم

فصل هشتم: شرم و بیزاری از عذرخواهی

فصل نهم: دیالکتیک شرم در مواجهه‌های درمانی بین‌فرهنگی

فصل دهم: نقش شرم در درمان پیروزی شیداوار و پارانویا

فصل یازدهم: احساس شرم روانکاو