داوطلبان مرد کنکور کارشناسی ‎ارشد، علاوه‌بر شرایط عمومی شرکت در آزمون، باید درباره‌ی قواعد مربوط به نظام‌وظیفه هم اطلاعات کافی داشته‌باشند. داوطلبین مشمول، براساس دفترچه‌ی کنکور ارشد 1402، ذیل 11 کد نظام وظیفه دسته‌بندی می‌شوند که نشان‌دهنده‌ی وضعیت مشمولیت آن‌هاست. کد نظام وظیفه ارشد اگر در فرم ثبت‌نام وارد نشود، داوطلب مجاز به ادامه‌تحصیل نخواهدبود. هرگونه اشتباه در آن هم تبعاتی در پی خواهدداشت. در مقاله‌ی حاضر، همه‌ی اطلاعات لازم درباره‌ی این کد را می‌خوانیم، با شرایط ایست‌ خدمتی آشنا می‌شویم و به سوالات رایج درباره‌ی کنکور ارشد برای مشمولین نظام وظیفه پاسخ می‌دهیم.

کد نظام وظیفه

سازمان وظيفه‌ی عمومي فرماندهي انتظامي، مقرر کرده‌است که داوطلبان مرد، هنگام قبولی قطعی، باید از لحاظ مشمولیت در یکی از وضعیت‌های زیر باشند و کد وضعیت موردنظر را موقع ثبت‌نام در فرم اینترنتی وارد کنند.

کد نظام وظیفه وضعیت
01 دارای کارت پایان خدمت هوشمند
02 دارای کارت معافيت دائم هوشمند (كفالت، پزشكي، ايثارگران و موارد خاص)
03 مشمولان فارغ‌التحصيل كارشناسي (در سنوات مجاز تحصيلي) داراي برگ آماده به خدمت بدون غيبت، كه زمان پذيرش و ثبت‌نام آن‌ها در دانشگاه قبل از تاريخ اعزام به خدمت (مندرج در برگ اعزام) باشد. تبصره: افرادي كه تاريخ اعزام به خدمت آن‌ها قبل از اعلام قبولي يا پذيرش در دانشگاه است، درصورت عدم تمديد موعد اعزام، لازم است در تاريخ باید به خدمت اعزام شوند. اين افراد درصورت قبولي در دانشگاه و دارا بودن ساير شرايط و ضوابط، برای ادامه‌تحصيل از خدمت ترخيص خواهندشد. در غير اين‌صورت غايب، محسوب می‌شوند و مجاز به ادامه تحصيل نخواهندبود.
04 دانشجويان سال آخر مقطع كارشناسي كه تا تاريخ 31/6/1403 در سنوات مجاز تحصيلي فارغ‌التحصيل مي‌شوند.
05 فارغ‌التحصيلان مقطع كارشناسي كه در سقف مجاز سنوات تحصيلي فارغ‌التحصيل شده‌اند، از تاريخ فراغت از تحصيل آن‌ها تا زمان پذيرش در مقطع كارشناسي‌ارشد، بيش از يك سال نگذشته‌است و وارد غيبت نشده‌اند.
06 كاركنان متعهد به خدمت در سازمان‌ها يا وزارت‌خانه‌ها با ارائه‌ی گواهي اشتغال به خدمت و موافقت بالاترين مقام اجرايي سازمان مربوط براي ادامه تحصيل.  
07 كاركنان پايور شاغل در نيروهاي مسلح با ارائه‌ی گواهي اشتغال به خدمت و موافقت سازمان مربوط براي ادامه تحصيل.
08 طلاب علوم ديني دارای مدرك كارشناسي و داراي معافيت تحصيلي حوزه. اگر مركز مديريت حوزه‌هاي علميه‌ی كشور يا مركز مديريت حوزه‌ی علميه خراسان يا اصفهان تأييد کنند كه طلبه قادر است ضمن اشتغال به تحصيل در حوزه، به موازات آن در دانشگاه نيز تحصيل كند؛ با همان معافيت تحصيلي حوزه، اشتغال به تحصيل او در دانشگاه بلامانع است.
09 مشمولان داراي برگه‌ی معافيت موقت هولوگرام‌دار بدون غيبت (پزشكي، كفالت يا …) در مدت اعتبار آن. اين مشمولان باید مجوز لازم براي ثبت‌نام در دانشگاه را از معاونت وظيفه‌ی عمومي استان محل استقرار دانشگاه اخذ کنند.
10 كاركنان وظيفه (سربازان حين خدمت) فارغ‌التحصيل مقطع كارشناسي بدون غيبت اوليه و به شرط داشتن ساير شرايط استفاده از معافيت تحصيلي، مجاز به ادامه‌تحصيل هستند.
11 دانشجويان انصرافي در‌صورتي كه در سقف مجاز سنوات تحصيلي اوليه، انصراف از تحصيل داده و از تاريخ انصراف آن‌ها در رشته‌ی قبلي تا زمان پذيرش در رشته‌ی جديد، بيشتر از يك‌سال نگذشته باشد.

شرایط ایست از خدمت سربازی

پیش‌تر در کد 10 جدول، اشاره کردیم که سربازان حین خدمت، می‌توانند درصورت قبولی در کنکور، ادامه‌تحصیل بدهند. این امکان که تحت عنوان طرح ایست خدمتی شناخته می‌شود، برای آن دسته از سربازانی است که از معافیت تحصیلی استفاده نکرده‌اند؛ یعنی سال گذشته در کنکور قبول نشده‌ و به خدمت اعزام شده‌اند اما در کنکور سال بعد، پذیرفته شده‌اند. این داوطلبان می‌توانند تا زمان تمام شدن تحصیلشان، از سازمان نظام‌وظیفه مرخصی دریافت کنند. ایست خدمتی شامل حال داوطلبانی می‌شود که غیبت از سربازی و سابقه‌ی فرار در خدمت، ندارند. قبول‌شدگانِ سه مقطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری را دربرمی‌گیرد و مشمولینی که در مقطع کاردانی قبول شوند، نمی‌توانند از امکان معافیت تحصیلی حین خدمت استفاده کنند. شرط دیگر استفاده از امکان ایست‌ خدمتی، قبولی در دانشگاه ازطریق آزمون است و کسانی که بدون کنکور وارد دانشگاه شده‌اند، نمی‌توانند از این طرح استفاده کنند. طبیعی است که سربازها بعد از پایان دوره‌ی تحصیلشان باید خدمت سربازی را تمام کنند اما نه لزوما بلافاصله. بلکه بعد از فارغ‌التحصیلی، تا اشتغال به تحصیل در مقطع بعدی، یک سال مهلت دارند.

شرایط ایست از سربازی برای مشمولین نظام وظیفه

گرفتن پذیرش از دانشگاه‌های خارجی حین انجام خدمت وظیفه هم مشمول استفاده از ایست خدمتی می‌شود. به‌شرط آن‌که دانشگاه مدنظر باید مورد تأیید وزارت علوم یا وزارت بهداشت باشد. داوطلبان آزمون ارشد و دکتری در همه‌ی رشته‌ها و داوطلبان کنکور سراسری فقط در رشته‌های پزشکی می‌توانند از این نوع ایست خدمتی استفاده کنند. درنهایت سازمان نظام‌وظیفه با بررسی پذیرش و ویزای تحصیلی داوطلبان، تصمیم به قبول یا رد درخواست آن‌ها می‌گیرد. داوطلبان درصورت دریافت مجوز خروج از کشور ازسوی سازمان نظام‌وظیفه، با گذاشتن وثیقه برای مدتی مشخص، می‌توانند ادامه‌تحصیل بدهند.

ایست خدمتی اما فقط به قبولی در دانشگاه محدود نمی‌شود. در نوعِ پزشکیِ این طرح، سربازانی که به‌دلیل بیماری، امکان ادامه دادن خدمت سربازی را نداشته‌باشند، به‌شرط تأیید شورای پزشکی سازمان نظام‌وظیفه، می‌توانند به‌طور موقت یا دائم، مرخصی بگیرند. بعضی از مواردی که ایست خدمتی پزشکی شامل آن‌ها می‌شود، از این قرار است؛ ابتلا به بیماری‌هایی که طول درمان بیشتر از یک‌ماهه دارند، عمل جراحی، ابتلا به بیماری‌های روان‌پزشکی و مشکلات اسکلتی و ریوی.

سوالات متداول

دفترچه‌ی کنکور کارشناسی‌ارشد سال 1402، مقررات نظام‌وظیفه را در موقعیت‌های مختلف شرح داده‌است. براساس توضیحات دفترچه، سوالات رایج درباره‌ی کنکور ارشد برای مشمولین وظیفه را پاسخ می‌دهیم. به‌دلیل تغییرات احتمالی در قوانین مربوط به نظام‌وظیفه، بهتر است داوطلبان برای اطمینان بیشتر، موارد سوال و ابهام را ازطریق معاونت‌های وظیفه‌ی عمومی هم پی‌گیری کنند.

مشمولان غايب، مجاز به ادامه‌تحصيل نیستند و درصورت شركت در آزمون و قبولي، معافيت تحصيلي براي آن‌ها صادر نمی‌شود.

دانشجويان اخراجي تا پايان دوره‌ی خدمت یا اخذ معافيت دائم، مجاز به ادامه‌تحصيل نیستند.

فارغ‌التحصيلان مقطع كارشناسي‌ارشد، مجاز به تحصيل مجدد در اين مقطع نیستند.

سنوات تحصيل در مقطع كارشناسي‌ارشد ناپيوسته سه سال است.

دانشجويان برای اخذ معافيت تحصيلي مقطع كارشناسي‌ارشد ناپيوسته، به باید به برنامه‌ی «پلیس من» یا سامانه‌ی «سخا» مراجعه و درخواستشان را ثبت کنند. در غیر این‌صورت، از ادامه‌تحصیل آن‌ها جلوگیری می‌شود. داوطلبان درصورت بروز مشکل در ثبت درخواست، باید به دفاتر پلیس 10+ یا معاونت‌های وظیفه‌ی عمومی مراجعه کنند.

همه‌ی کدهای نظام‌وظیفه در جدول بالا توضیح داده‌ شده‌اند. شما می‌توانید برای استعلام وضعیت نظام وظیفه، باید به سامانه‌ی «سخا» مراجعه کنید. بعد از دریافت یک کد اختصاصی در این سامانه، زمان اعزام، مدت زمان غیبت و سایر اطلاعات لازم درباره‌ی وضعیت مشمولیت شما، برایتان نمایش داده می‌شود.

اگر موقع ثبت‌نام کد نظام وظیفه را اشتباه وارد لیست کنید، قبولی شما در دانشگاه ملغی خواهدشد اما اگر در مدت مقرر، کد اشتباهی را ویرایش کنید، مشکلی در زمان ثبت‌نام نخواهیدداشت. 

دانشجویانی که از معافیت تحصیلی استفاده می‌کنند، درطول مدت تحصیل، یک‌بار مجاز به انصراف هستند.