آموزش مدیریت خشم ویژه کودکان و نوجوانان – هرپسیمه گالبنگلو

معرفی کتاب آموزش مدیریت خشم ویژه کودکان و نوجوانان

مدیریت خشم صرفاً به معنای آرام کردن کودک در لحظه عصبانیت نیست؛ بلکه لازم است منبع و علت خشم شناسایی شود و هم‌زمان مهارت‌های خودکنترلی به فرد آموزش داده شود. کودک باید بتواند محرک‌های خشم خود را بهتر بشناسد، احساسات مرتبط با آن را تشخیص دهد و راه‌های مناسب‌تری برای مواجهه با موقعیت‌های دشوار پیدا کند.

نیک هاگیلیاسیس و هرپسیمه گالبنگلو در کتاب آموزش مدیریت خشم ویژه کودکان و نوجوانان برنامه‌ای آموزشی گروهی در 13 جلسه طراحی کرده‌اند که مطابق با رویکرد شناختی-رفتاری خشم نواکو نوشته شده و هدف آن از بین بردن خشم نیست؛ بلکه آموزش شیوه‌ای مؤثر و سازنده برای شناخت، کنترل و ابراز آن است.

این برنامه اصول مشخصی دارد از جمله تشخیص و تعیین منبع خشم و آموزش مهارت‌های خودکنترلی، تشویق افراد به مدیریت خشم به نحوی مؤثر و سازنده برای دستیابی به یک پیامد مطلوب و مثبت و درنهایت تصمیم‌گیری برای اتخاذ اقدامات خاص متناسب با شرایط فردی هر شخص.

در جلسات این کتاب روانشناسی، کودکان و نوجوانان قرار نیست تنها شنونده یا تماشاگر باشند؛ بلکه با مشارکت در فعالیت‌ها، تمرین رفتار در موقعیت‌های فرضی و تکرار مهارت‌ها، فرصت پیدا می‌کنند آموخته‌های خود را در عمل تجربه کنند و در زندگی روزمرۀ خود به‌کارگیرند.

هر جلسه ۹۰ دقیقه زمان دارد و زمان‌بندی جلسات می‌تواند متناسب با شرایط گروه تغییر کند.

ترتیب جلسات نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا مهارت‌های هر جلسه بر مطالب و تمرین‌های جلسات پیشین استوار هستند.

محتوای هر جلسه در کتاب بر محوریت مباحث زیر است:

• در دو جلسۀ اول، شرکت‌کنندگان با مفهوم خشم آشنا می‌شوند.
• جلسه سوم به شناسایی موقعیت‌های رایج و شخصی خشم‌برانگیز اختصاص دارد
• در جلسه چهارم، احساس‌های پنهان مرتبط با خشم بررسی می‌شوند.
• از جلسه پنجم، آموزش راهبردهای مدیریت خشم آغاز می‌شود.
• جلسات ششم و هفتم بر یادگیری آرمیدگی تمرکز دارند.
• در جلسات هشتم تا دهم، راهبردهای آرمیدگی و بازسازی شناختی آموزش داده می‌شود.
• جلسه یازدهم به حل مسئله در روابط بین‌فردی اختصاص دارد
• در جلسه دوازدهم، مهارت جرأت‌ورزی و شیوه‌های بیان خود در قالب «یادگیری دفاع از خود» مورد توجه قرار می‌گیرد.
• جلسه سیزدهم نیز برای مرور مفاهیم و مهارت‌های آموخته‌شده در نظر گرفته شده است.

هر جلسه از الگویی مشخص پیروی می‌کند: ابتدا اهداف و مواد و وسایل مورد نیاز که شامل کاربرگ‌های مختلف است، برای هرجلسه بیان می‌شود. سپس قبل از شروع روش اجرای جلسه، مطالب جلسه قبل مرور می‌شوند. در نهایت هر جلسه با کادری با عنوان «برای مطالعۀ بیشتر» و «خلاصه‌ای از جلسه» به پایان می‌رسد.

مخاطب در طول متن کتاب شاهد تصاویر ساده‌ای است که درک و به‌خاطر سپردن مطالب را برای کودکان و نوجوانان آسان‌تر می‌کند. همچنین برخی برنامه‌ها در متن اشاره کرده‌اند که برای این برنامه لازم است از اسلایدهای پاورپوینت استفاده شود.

اجرای این برنامه برای گروه‌هایی با ۶ تا ۸ شرکت‌کننده پیشنهاد شده است. همچنین توجه به پویایی گروه، مدیریت مشارکت افراد و تأکید بر نشستن نعل اسبی، فراهم کردن وسایل مورد نیاز، استفاده از تخته در زمان مناسب، در نظر گرفتن فرصت‌هایی برای تمرین نقش، توجه به جلسات فردی و مدیریت بحث‌ها نامرتبط گروه از جمله نکات اجرایی مهمی است که کتاب برآنها تأکید دارد.

قیمت کتاب آموزش مدیریت خشم ویژه کودکان و نوجوانان انتشارات ارجمند با تخفیف ویژه برای شما همراهان روان آموز درنظر گرفته شده است. درصورت تمایل می‌توانید این کتاب و سایر کتاب های کنترل خشم را با پایین‌ترین قیمت از نشر روان آموز خریداری کنید.

این کتاب مناسب چه کسانی است؟

کتاب آموزش مدیریت خشم ویژه کودکان و نوجوانان ترجمه نیره زمانی بیش از همه برای افرادی مناسب است که در آموزش و حمایت از کودکان و نوجوانان با مسئله خشم، پرخاشگری و دشواری در تنظیم هیجان سروکار دارند، از جمله:

• روانشناسان و مشاوران کودک و نوجوان
• متخصصان حوزه سلامت روان کودک
• مربیان و تسهیلگران برنامه‌های گروهی
• معلمان و دست‌اندرکاران مدارس
• والدینی که به دنبال شناخت بهتر فرایند مدیریت خشم و تمرین مهارت‌های مرتبط با آن هستند
• افرادی که در محیط‌های آموزشی با کودکان و نوجوانان کار می‌کنند و به یک برنامه ساختاریافته برای آموزش مهارت‌های کنترل خشم نیاز دارند

کتاب مرتبط: مقابله با پرخاشگری در کودکان (برنامه گروهی کودکان)

توضیحات تکمیلی

نیک هاگیلیاسیس (Nick Hagiliassis) روانشناسی با هشت سال سابقه فعالیت در حوزۀ معلولیت است. او مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد روانشناسی خود را از دانشگاه موناش در ملبورن استرالیا دریافت کرده و در حال حاضر به عنوان «مشاور تخصصی (در حوزه روانشناسی)» در تیم خدمات تخصصی ایالتی سازمان «Scope (Vic.) Ltd» مشغول به کار است.

او همچنین خدمات مستقیمی به کودکان و بزرگسالان دارای معلولیت و خانواده‌های آنان ارائه می‌دهد. علایق بالینی و پژوهشی نیک بر حوزه‌های ارزیابی روان‌شناختی و ناتوانی‌های یادگیری متمرکز است.

دکتر نیره زمانی مترجم کتاب حاضر، دانش‌آموختۀ دانشگاه تهران بوده و در تشخیص علائم و درمان بیماری‌های مرتبط با روانشناسی کودک فعالیت می‌کند. ایشان به همراه فاطمه آزادمنجیر کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی این اثر را ترجمه کرده‌اند و انتشارات ارجمند آن را به چاپ رسانده است.

بریدۀ کتاب

از شرکت‌کنندگان بپرسید که خشم برای آنها چه معنایی دارد. تأکید کنید که خشم هیجانی طبیعی است که همۀ انسان‌ها گاهی اوقات، آن را تجربه می‌کنند. مثلاً وقتی توسط کسی یا چیزی مورد تهدید قرار می‌گیریم ممکن است خشمگین شویم. حال مسائل متفاوتی می‌تواند هریک از ما را تهدید کند. این تهدید ممکن است کاملاً واقعی باشد. نظیر زمانی که فردی می‌خواهد به ما آسیب فیزیکی بزند هرچند همۀ تهدیدها فیزیکی نیستند. یعنی گاهی تهدید ممکن است چیزی باشد که روی هریک از ما از  نظر شخصیتی تأثیر بگذارد، مانند زمانی که فردی ما را مورد انتقاد قرار می‌دهد و یا احساس‌های مارا خدشه‌دار می‌کند.

پس از ارائۀ مطالب فوق به شرکت‌کنندگان بگویید همانطور که بسیاری از کارها مانند خواندن، نوشتن، حل کردن تمرین‌های ریاضی یا فوتبال بازی کردن را یادگرفته‌اند، می‌توانند مدیریت عصبانیت خود را هم یاد بگیرند. درواقع تمرین‌های این برنامه به آنها کمک می‌کند تا چیزهایی را که در زندگی موجب عصبانیتشان می‌شوند شناسایی کنند، نسبت به تغییرات بدنی و تغییرات در افکار و رفتار خود هنگام تجربۀ احساس خشم آگاهی بیشتری داشته باشند و با استفاده از روش‌های مفیدی احساس عصبانیت خود را مدیریت کنند تا درنهایت از بودن درکنار دوستان و خانوادۀ خود لذت بیشتری ببرند (شاپیرو، پلتاهلر و گرینوالد، 2008).

فهرست کتاب آموزش مدیریت خشم ویژه کودکان و نوجوانان

مقدمه

1. آشنایی با مفهوم خشم
2. آشنایی با مفهوم خشم
3. موقعیت های خشم برانگیز
4. یادگیری درباره احساس ها و خشم
5. یادگیری مدیریت چگونگی خشم
6. یادگیری چگونگی کسب آرامش 1
7. یادگیری چگونگی کسب آرامش 2
8. یادگیری به آرامی فکر کردن 1
9. یادگیری به آرامی فکر کردن 2
10. یادگیری به آرامی فکر کردن 3
11. یادگیری حل مسئله
12. یادگیری دفاع کردن از خود
13. قراردادن همه موارد باهم

منابع

واژه نامه